De ironie van alledag

De Engelsman Martin Parr is een visuele omnivoor. Begin jaren tachtig maakte hij naam met zijn documentaire foto's van het groezelige vermaak aan het volksstrand van New Brighton en even messcherpe foto's van de Engelse middle class. Daarna sloot hij zich aan bij het beroemde agentschap Magnum en fotografeerde hij universele onderwerpen als massatoerisme, junk food, Japanse forenzen en de huwelijkse leegte tussen mannen en vrouwen. Zijn foto's vallen op door hun spetterende kleuren, het veelvuldig gebruik van close-ups en hun typische ironie. Van forenzen fotografeerde hij bijvoorbeeld alleen de kruin. Zo zie je ze immers in de metro: met hangend hoofd, slapend.

Onlangs verschenen er van zijn hand weer twee boekjes, zij het ditmaal niet met eigen foto's. Voor Boring Postcards (Phaidon, ƒ63,35) selecteerde hij uit eigen verzameling ruim honderdvijftig ansichtkaarten, gemaakt in de jaren vijftig en zestig. Het zijn foto's van landschappen, dorpen en steden in veelal fletse kleuren. Parr rangschikte ze in de vorm van een uitstapje, beginnend op de snelweg en eindigend in keurig aangeharkte Engselse buitenwijkjes. Bezienswaardigheden onderweg: wegrestaurants, bruggetjes, viaducten, zonovergoten moderne binnensteden, winkelcentra, hotels, hotelkamers, eetzalen, golfbanen en lokale toeristenbureaus. Stuk voor stuk zijn het inderdaad oersaaie afbeeldingen, maar bij elkaar geven ze een heerlijk inzichtje in het aanzicht en het zelfbeeld van Engeland en de Engelsen.

In Autoportrait (Dewi Lewis Publishing, ƒ59,90) toont Parr een vijftigtal foto's die hij de afgelopen jaren tijdens zijn reizen van zichzelf heeft laten maken door plaatselijke (straat)fotografen. Zo zien we hem met tulband op in Abu Dhabi, verscholen achter protserige roze bloemen in Riga, in Dhaka aan de telefoon en in Benidorm in een haaienbek. Ook de toeristenfotograaf heeft de digitale camera ontdekt, zo blijkt uit Parrs Parijse versie met rode sjaal, alpino en, hoe kan het ook anders, de Eiffeltoren op de achtergrond. Zeer vermakelijk allemaal, ook al omdat de hoofdrolspeler zo zichtbaar veel plezier heeft in de gekkigheid waarin hij zo nu en dan verzeild raakt.