`Wij doen geen zier, net als NS'

Een deel van de machinisten en conducteurs van NS blijft zich verzetten tegen het plan `Bestemming Klant', dat vertragingen moet verminderen. Vanmorgen blokkeerden ze enkele uren het hoofdkantoor.

Zo'n 150 boze conducteurs en machinisten versperren al vroeg in de ochtend de ingangen van het Utrechtse hoofdkantoor van NS-Reizigers. Ze hebben spandoeken, voorzien van leuzen als `Het spookhuis', `Variatie moet' en `Geen productbinding'. Kantoorpersoneel dat naar binnen wil wordt ontvangen met gejoel. Het komt er niet in. ,,We zien wel hoe lang we hier blijven staan'', zegt een onvermurwbare actievoerder.

Het protest richt zich tegen het NS-plan Bestemming Klant, dat werkroosters wil stroomlijnen om vertragingen terug te dringen. Een deel van het rijdend personeel voorziet dat het straks alleen nog `rondjes rond de kerk' maakt, omdat het alleen nog actief zal zijn op één baanvak. Volgens NS is personeel zo efficiënter inzetbaar.

De actievoerders noemen het plan onverantwoord. Het is geen logistieke, maar een organisatorische oplossing, vinden zij. Personeel zou niet meer vertrouwd zijn met andere trajecten, en dat zou de veiligheid raken. ,,Niemand kent straks nog de weg naar Hilversum'', zegt een kwade machinist.

Het protest van het rijdend personeel tegen de NS-directie is een zogeheten `wilde' actie; de vakbonden steunen het niet. Verder is de demonstratie betrekkelijk rustig. De NS'ers die vandaag op de barricade klimmen hebben een vrije dag, zodat de dienstregeling geen enkel gevaar loopt. Ze laten reizigers met rust. In de grote stationshal van Utrecht Centraal is geen actievoerder te bekennen. ,,De klant hoeft namelijk niet altijd de dupe te zijn'', zegt een van de protesterende machinisten. ,,Wij doen geen zier, net als de NS-directie.''

Ondertussen wacht het kantoorpersoneel dat de toegang tot het gebouw is ontzegd gelaten af. Een van hen, Marco Kartman, moppert: ,,Nee, ik baal niet een beetje, maar hartstikke veel.'' Hij zegt begrip te hebben voor het standpunt van de actievoerders, maar ,,hier schieten we niets mee op.'' Kartman werkt bij de klantenservice, en kan nu het kantoor niet in. ,,Zo kan ik dus geen klanten te woord staan en zijn zij alsnog de dupe van deze actie.'' Omstanders mompelen instemmend.

De actievoerders hebben intussen andere zorgen. ,,Het zou niet verkeerd zijn als de NS eens een bakkie koffie kwam brengen. Nu staan ze daar maar wat achter die ramen te turen'', lacht Henk Breider, woordvoerder van het Amsterdams Machinisten Kollektief (AMK), dat samen met het Zutphens Personeels Collectief (ZPC) de actie draagt.

Hoewel de bonden zich niet achter het protest van vandaag scharen, zijn wel bestuurders van FNV Bondgenoten aanwezig. Ze geven de demonstranten weinig kans. ,,De meerderheid van het personeel is destijds akkoord gegaan met het plan. Nu onze handtekening eronder staat, kunnen we nog maar weinig doen'', zegt FNV'er H. Zendman. Ook de NS houden vast aan hun plan.

Toch hopen de boze conducteurs en machinisten dat de NS-directie naar hun klachten luistert of tenminste `een signaal oppikt'. Mogelijk kan dan nog wat worden gedaan aan de verwachte saaiheid, en de agressie in de treinen. Conducteurs zijn bang op hun ene baanvak steeds dezelfde lastpakken te ontmoeten. ,,Ik weet van collega's die speciaal verhuizen omdat zij bepaalde mensen niet meer tegen willen komen'', zegt Breider. ,,Gisteren sprak ik nog met een meisje van Personeelszaken in Amsterdam. Iedereen vraagt haar hoe lang de opzegtermijn is. Dat zegt toch wel iets.''