Terug van weggeweest: de punker

Lange tijd was de uitgaansmode, wat je noemt, `verzorgd' . Alleen bij hoge uitzondering ontdekte je een vlek op iemands kleding, bijvoorbeeld als een buitenfestival weer eens tot een modderpoel was verworden. Kapsels zaten keurig in model en uitgroei was ver te zoeken. Net als uitgelopen mascara of oogpotlood. Kleur overheerste bovendien in het nachtelijk modebeeld. Het ging van zuurstok tot zoetig. Maar ook het cleane wit was populair, want dat licht mooi op in het blacklight.

Met de terugkeer van elementen uit de punk- en new wavetijd is het tij gekeerd. De vroege jaren tachtig van Siouxie and the Banshees en de Sex Pistols herleven in de vorm van gescheurde, met verf besmeurde en verknipte kleren, gebleekte en half vergane spijkerbroeken en met ijzer beslagen leren minirokken. Zijn de piercings al jaren terug, sinds kort kunnen ook de lange tijd zwaar verguisde spijkerarmbanden, -halsbanden en -riemen weer, ook wel bekend als de `hondenriemen'. Zwart en donkerblauw zijn de kleuren van nu.

Begon de punkrevival als een underground trend, tegenwoordig is deze zo ver doorgebroken dat winkelketen H&M vol hangt met kleding die is geïnspireerd op die tijd, zoals T-shirts zonder mouwen. In de etalages hangen kledingstukken die, helemaal in stijl, met een schaar zijn bewerkt. Zelfs C&A verkoopt twintig jaar na dato punkarmbanden.

Ook de meer vooruitstrevende kapsalons zijn terug bij de punk. De kappers van het Amsterdamse Shampoo Planet bijvoorbeeld verven haar weer regelmatig zwart, bordeauxrood, paars of donkerbruin. Doodgeblondeerd kan er ook weer, evenals wit boven en zwart onder, zoals Blondie het vroeger droeg. ,,Het naturelle gezonde haar hoeft niet meer'', meent eigenaar Patrick Moonen. De kapsels worden er dan ook niet meer in model gebracht met artikelen die het haar gezond laten glanzen. Sterker nog: een model is ver te zoeken. We zien weer ongelijke plukken die alle kanten opstaan, getoupeerd zijn of omhoog gebracht met zeep. Het type `doe-het-zelf' kortom. Zelfs de hanekam maakte een comeback.

Frappant is dat deze kappers de punkkapsels knippen tegen stevige prijzen, terwijl de punkers van weleer alles zelf deden. Waren zij doorgaans anarchisten, werklozen en/of krakers die zich met hun kleding afzetten tegen de gevestigde orde, hier gaat het om goedverdienende klanten die meegaan met de mode. Een ander opvallend verschil is dat de uitbundige make up – denk aan Nina Hagen – niet is teruggekomen. ,,Daar hebben ze geen tijd voor'', meent Moonen. Ook voor kleren geldt dat deze niet zelfgemaakt zijn, maar gekocht – en altijd fris gewassen, in tegenstelling tot destijds. Bij voorkeur is de kleding zelfs afkomstig van een ontwerper.

Een van die ontwerpers is Noor van Spaendonck (25). Haar kleding was te zien op de hippe Soap-feesten en Sensation, het grote housefeest in de Amsterdam Arena. In Londen liep het uitgaanspubliek al ruim een half jaar geleden in haar creaties. Van Spaendonck maakt onder meer spijkerrokken met palmbomen van ijzerbeslag, truien met afgeknipte mouwen en gaten die ze vaststikte op verknipte T-shirts en afwerkte met metaal. Ze beschildert en verft bovendien shirts, die ze met de schaar bewerkt. Een van haar bekendere ontwerpen is een T-shirt met afgeknipte mouwen en onderkant, waardoor een strookje buik tevoorschijn komt en waarop ze een hand heeft afgedrukt.

Van Spaendonck begon al vier jaar geleden met deze stijl. Op de modeacademie Montaigne werd haar manier van werken niet altijd gewaardeerd. Het keurige stikken overheerste toen nog. ,,Nu trekt iemand van de P.C. Hooftstraat iets leuks verweerds aan'', constateert ze, ,,en vind je die kenmerken terug in de collecties van bijvoorbeeld Gucci. Aangetaste kleding is nu commercieel geaccepteerd.''

De stylist-ontwerpster verklaart de ommezwaai als een anti-reactie op de kleurentrend en het ,,happy-gevoel van de housescene''. Patrick Moonen van Shampoo Planet heeft een soortgelijke verklaring. ,,Het is rebellie tegen het grijze uniforme van afgelopen zomer en winter, tegen het naturelle en frisse. Dat was toch suffigheid ten top.''

Intussen wordt het er voor de leek niet makkelijker op. Het onderscheid tussen echte en modepunks is soms vooral het idee erachter. Moonen: ,,Mijn moeder zou het verschil niet zien.''

Shampoo Planet, Prinsengracht 489, 020-4206412.

Noor van Spaendonck: 06-16600326.

Dj Li-Z draait op dinsdagavond in de Seymour Likely aan de Nieuwezijds Voorburgwal.