Selectie Musea

Charlotte Mutsaers

Op de tentoonstelling `Charlotte Mutsaers, geschilderd en geschreven' zijn vooral schilderijen en tekeningen te zien, naast grafiek en boekillustraties. Mutsaers' geschreven werk speelt en belangrijke rol in haar beeldend werk. Zelf heeft ze verklaard dat de middelen van de beeldende kunst te beperkt werden voor wat ze wilde vertellen. Veel van haar schilderijen en tekeningen gaan over de verhouding tussen mens en dier, die soms liefdevol is, soms wreed. In de de prachtige serie gouaches La Belle et la Bête, zelfportretten met hond, is niet duidelijk wie de schoonheid en wie het beest is. De mens heeft hier de opengesperde, zwartomrande ogen van overstekend wild, gevangen in naderende koplampen. In Het circus van de geest (1983) ligt de verhouding anders. Een paard zit in een kar en geeft het mannetje dat hem de heuvel optrekt met de zweep. Eronder staat, in spiegelschrift: `Van alles wat u ooit leerde, geldt evenzeer het omgekeerde'.

Charlotte Mutsaers, geschilderd en geschreven t/m 29 okt in de Vleeshal, Grote Markt 16, Haarlem. Ma-za 11-17u, zo 12-17u.

Immendorf

Het licht van de kaars bakent het tafereel af op een manier die het werk van 17de-eeuwse schilders als Georges de la Tour in herinnering brengt. Fosforiserende, gele contouren geven het beeld een hallucinerende kwaliteit. Deze oplichtende contouren zijn het handelsmerk van de Duitse schilder Jörg Immendorff (1945), die beroemd is geworden met grote nachtelijke vertellingen op doek.

Immendorff heeft zich ontwikkeld tot een meester in het schilderen met zwart, zoals 35 doeken uit de afgelopen drie jaar in het Stedelijk Museum in Amsterdam laten zien. Immendorff beeldt zichzelf vaak af, als clown en circusdirecteur bijvoorbeeld. In zijn ruime mantel verbergt hij beelden en gedachten: kleurige patronen, een naakte vrouw. Schimmige figuren zijn in de achtergrond weggeschilderd. Zijn sprookjesachtige, pseudo-realistische schilderijen zijn nog steeds op een eenvoudig niveau, als vertelling en als iconografisch beeld, te lezen. Maar het schilderij gaat veel verder dan dat. Zoals Immendorff zegt: ,,Ik wil de kern van de zuivere schilderkunst vinden. Zodat de beschouwer zich niet meer op betekeniskrukken door het beeldlandschap beweegt.''

Jörg Immendorff: 35 schilderijen uit de afgelopen drie jaar t/m 19 nov in het Stedelijk Museum, Paulus Potterstraat 13, Amsterdam. Dag 11-17u.

Glas

In Museum Het Paleis in Den Haag is een bijzondere glasexpositie te zien. Hier is het werk samengebracht van Nederlands beroemdste twintigste-eeuwse glaskunstenaar, A.D. Copier (1901-1991) en de Italiaanse glasmaker Lino Tagliapietra (1934). De mannen leerden elkaar begin jaren tachtig kennen toen Tagliapietra ontwerpen van Copier uitvoerde. De expositie toont enkele honderden vroege en recentere glasobjecten van Copier zowel gebruiksglas als unica. Of ze nu uit de jaren '20 stammen of uit de jaren '80, ze doen allemaal even modern aan. Op de bovenverdiepingen zijn vijfendertig objecten te zien die Tagliapietra speciaal voor deze tentoonstelling maakte.

Copier en Tagliapietra, Inspiratie in glas. T/m 29 okt in Museum Het Paleis, Lange Voorhout 74, Den Haag. Di t/m zo 11-17u. Het werk van Tagliapietra is te koop.

Gerhard Richter

Twee jaar geleden publiceerde de schilder Gerhard Richter Atlas, een dik boek gevuld met zo'n vijfduizend foto's, die gelden als zijn voornaamste inspiratiebron. Het is een curieus overzicht: Richter baseert zijn figuratieve werk volledig op kiekjes; hoe onbeduidender hoe beter, lijkt het wel. Hij gebruikte de fotografie zoals een negentiende-eeuwse schilder dat deed; een foto is voor hem geen afspiegeling van een bestaande werkelijkheid, maar een werkelijkheid op zich, die je kunt gebruiken als model. Doorslaggevend voor het succes van die werkwijze is dat Richter een virtuoos schilder is. Door zijn enorme verfbeheersing slaagt hij erin werkelijkheid, schilderkunst en fotografie bijna te laten samenvallen. In het Museum De Pont zijn tekeningen en aquarellen 1964-1999 en schilderijen 1999 te zien.

Gerhard Richter: tekeningen en aquarellen 1964-1999, schilderijen 1999 t/m 8 okt in De Pont, Wilhelminapark 1 Tilburg. Di t/m zo 11-17u.

Montmartre

Expositie in het Van Gogh Museum over de beroemde Parijse kunstenaarswijk Montmartre. Deze buurt was aan het eind van de negentiende eeuw de ontmoetingsplaats van schilders, schrijvers, componisten en acteurs. Uit hun samenwerking kwamen vele avant-gardistische scheppingen tot stand. Bekend zijn de geïllustreerde kranten, prenten, posters, tekeningen en tijdsgebonden drukwerk zoals uitnodigingen en theaterprogramma's. Op de tentoonstelling zijn onder meer Henri de Toulouse-Lautrec en Georges de Feure vertegenwoordigd. Het meest verrassend blijken echter de werken van vergeten kunstenaars. Mensen die nu moeten worden gezien als de ware voorlopers van 20ste-eeuwse stromingen als Dada en Surrealisme.

De wereld van Montmartre. Amusement en avantgarde, 1875-1905. T/m 24 sept. in nieuwe vleugel van het Van Gogh Museum, Paulus Potterstraat 7, Amsterdam.

Apen

In het land van de farao's werden apen vereerd als verschijningen van god op aarde en op de expositie `Apen in het oude Egypte' in het Allard Pierson Museum is op tal van afbeeldingen te zien hoe groot de rol van het `heilig' diertje een paar duizend jaar in Egypte geweest is.

Apen in het oude Egypte t/m 29 okt in het Allard Pierson Museum, Oude Turfmarkt 127, Amsterdam. Di t/m vr 10-17u, za en zo 13-17u.

Pelgrims

Minder bekend dan de route naar Santiago de Compostela is de traditionele pelgrimsweg naar Rome die start in het Lombardische Pavia, de Apennijnen doorkruist en dwars door Toscane en Umbrië voert. Ook deze Via Francigena is in de hoogtijdagen van de Rome-pelgrimage, de tiende tot de dertiende eeuw, gelardeerd met kerken, abdijen en heiligdommen. De machtige Romaanse bouwstijl is op veel plaatsen verluchtigd met reliëfs en beelden van een verbluffende inventiviteit. Op de expositie `De weg der wonderen' in het Utrechtse Catharijneconvent is geen van de, niet of nauwelijks verplaatsbare originelen uit Italië, te zien. Mooie, vaak groot opgeblazen zwart-wit foto's geven een beeld van de monumenten, en vooral van de onverwachte bijzonderheden die een nieuwsgierige reiziger daar aantreft.

De weg der wonderen; pelgrims tussen Pavia en Rome t/m 8 okt in het Museum Catharijneconvent, Lange Nieuwstraat 38/ Nieuwegracht 63, Utrecht. Di t/m vr 10-17u, za en zo 11-17u.