Pa en ma waren christen

De neiging van Amerikaanse politici om in toespraken ontroerd pappie en mammie ter sprake te brengen, slaat naar Nederland over. Nog maar nauwelijks zijn we bekomen van de onthullingen van PvdA-fractieleider Ad Melkert, zaterdag in de Telegraaf (,,Vader was een kleine zelfstandige'') of de IKON belicht vanavond de verhouding tussen staatssecretaris van Financiën Wouter Bos (PvdA) en diens ouders.

Bos (geb. 1963) is een interessante figuur. Na een hoge functie bij Shell werd hij in 1998 Kamerlid voor de PvdA. In maart van dit jaar trad hij aan als staatssecretaris, bij een kleine stoelendans van bewindslieden. Bos zegt in de film interessante dingen, bijvoorbeeld over het begrip `ideologie': ,,In een wereld waarin alles een slag langzamer ging en een stuk minder complex kon je de wereld vangen in een simpel verhaal. Dat kan nu niet meer.'' Maar helaas biedt de film slechts mondjesmaat inzicht in de denkwereld van de briljante linkse technocraat.

Documentairemaakster Marijke Vreeburg heeft zich namelijk vast voorgenomen om Bos' uitspraken en handelen af te zetten tegen die van zijn ouders, die christelijk en ethisch-links zijn. De staatssecretaris kan honderd keer verzekeren dat hij niet meer gelovig is, en het christelijk geloof voor zijn handelen niet relevant. Hij moet en zal eraan geloven.

Dat levert een potsierlijk requisitoir op, met de ouders als getuigen à charge: is bij Shell gaan werken, terwijl zijn ouders actief waren in de Anti-Apartheidsbeweging; laat de multimiljonairs wegkomen met een belastingtarief van 52 procent, terwijl pappie en mammie uit naam van de `solidariteit' de zeer rijken het liefst kaal geplukt zagen.

Het georganiseerde Christendom, waarvan de IKON een overblijfsel is, zoekt – nu de kerken leeg blijven – wanhopig naar een functie in de samenleving. Eén tactiek is, zich op te werpen als enig rechthebbende op alle moraal en ethiek. Ook al moet je van het geloof niets hebben, dominees en pastoors staan klaar om het auteursrecht van je goede bedoelingen op te eisen. We leven, zeggen ze, immers in een christelijke traditie. Onbedoeld laat deze film zien, hoe goedkoop en irritant die drogredenering kan uitpakken.

Het andere gezicht; portret van Wouter Bos. Ned.1, 21.52-22.16u.