EU belooft einde sancties

De Europese Unie zal de sancties tegen Joegoslavië opheffen als de kiezers zondag president Miloševic wegstemmen. Dit hebben de ministers van Buitenlandse Zaken van de vijftien EU-landen gisteren in Brussel besloten.

,,Een keuze die leidt tot democratische verandering zal leiden tot een radicale verandering in de politiek van de Europese Unie tot opzichte van Servië'', schrijven de vijftien ministers in hun ,,boodschap aan het Servische volk'' aan de vooravond van de presidents- en parlementsverkiezingen.

De verkiezingen geven de Servische bevolking de gelegenheid ,,duidelijk en op vreedzame wijze de politiek van Miloševic te verwerpen'', aldus de oproep. Het bewind-Miloševic staat voor ,,politieke manipulatie, afwijzing van vrijheden en verarming van de bevolking'', een politiek die Joegoslavië oorlog, isolement en impasse heeft gebracht'', aldus de EU-verklaring. In het document staat verder: ,, Een stem voor democratie in Servië is een stem voor Servië in Europa''.

De sancties werden ruim een jaar geleden ingesteld naar aanleiding van de politiek van Servië jegens Kosovo. Tegen Miloševic is wegens oorlogsmisdaden een aanhoudingsbevel uitgevaardigd door het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag.

Als de oppositie de verkiezingen wint, zal de EU de sancties, waaronder een olie-embargo en uitsluiting van financiële hulp, opheffen. Bovendien beloven de vijftien EU-landen Servië dan te helpen bij de wederopbouw en bij het beëindigen van het internationale isolement waarin het land zich onder het bewind van Miloševic bevindt.

De EU wil ook vertegenwoordigers van de nationale parlementen uit de vijftien lidstaten als waarnemers naar de Joegoslavische verkiezingen sturen. De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Védrine, sprak van ,,getuigen van de democratie''. De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerkingin Europa (OVSE) is tegen het sturen van waarnemers, maar volgens Védrine is er met de OVSE overlegd over de uitnodiging.

De EU-ministers twijfelen overigens aan een eerlijk verloop van de verkiezingen. Ze houden serieus rekening met de mogelijkheid dat Miloševic de verkiezingen op het laatste moment nog afblaast of een eventuele nederlaag niet zal erkennen om uitlevering aan het Joegoslavië-tribunaal af te wenden. In peilingen ligt Miloševic 22 tot 40 procentpunten achter op de belangrijkste oppositiekandidaat Koštunica.

Koštunica is op 24 november ook welkom op de Top van Zagreb, op het niveau van staatshoofden en regeringsleiders. Dit initiatief van de Franse president Chirac staat in het teken van financiële steun aan de westelijke Balkan. Ook de leiders van Albanië, Macedonië, Bosnië, Kroatië, Slovenië en Montenegro, onderdeel van de Joegoslavische federatie, staan op de lijst van genodigden. De ministers werden het er gisteren over eens de deur wijder open te zetten voor industrie- én landbouwproducten uit landen in die regio.