Er is meer geld

Oma Borst is innemend, het grijswitte opgestijfde haar, de wijze woorden, de intelligent-sceptische glimlach, de zorgzame medische adviezen, het kristalheldere, onbureaucratische taalgebruik, de tedere woorden over familie en kleinkinderen, maar dan komt hij plotseling: de harde politieke klap naar de concurrentie.

Nee, boven de politiek met de kleine p heeft ze nooit gestaan, ook al is ze de pensioengerechtigde leeftijd ruim gepasseerd. Dat heeft haar overeind gehouden. Verder heeft ze tijdens zes jaar ministerschap voor Volksgezondheid niets bereikt dan langere wachtlijsten. En wat doe je dan als je bij B&W wordt gevraagd waarom je het zo uit de hand hebt laten lopen. Eerst geeft ze de ,,drie kabinetten Lubbers'' de schuld. ,,Dat is een van de redenen dat de kloof tussen (vraag en aanbod) zo groot is geworden''. Maar daar kun je na zes jaar niet meer mee aankomen, dat begreep ze ook wel. Ze had dus nog een andere verdachte in petto: Paars I. Die had haar opdracht gegeven om ,,verder te bezuinigen''. Dat had ze uitgevoerd, zei ze, al had ze het budget wel eens een keertje overschreden, maar na vier jaar ,,werden de knelpunten duidelijk'' en had ze besloten dat het echt genoeg was. Het lag dus niet aan haar, maar aan ,,het kabinet''. Zij was wel wijzer geweest.

Prinsjesdag is de dag van het grote afwentelen. Het ligt niet aan mij maar aan de regering, aan het geld. Traditioneel komen alle belangengroepen op de televisie om meer te eisen. Bij wijze van voorschot liet Netwerk gisteren een aantal van hen een brief aan de regering schrijven en de inhoud was voorspelbaar. Lodewijk de Waal van het FNV: meer geld voor zorg en onderwijs en voor de mensen aan de onderkant van de samenleving. ,,Het is een schande.'' Zelfs zijn voorganger Stekelenburg, nu burgemeester van Tilburg, viel hem bij in een brief aan de regering. Ik dacht dat de Nederlandse burgemeester een apolitieke ambtenaar was. Maar zijn meningen waren nobel. Hij was tegen onrecht in het algemeen en schulden in het bijzonder en hij kon nog net op tijd geld eisen, voor de extra miljarden vandaag door het kabinet zijn uitgereikt.

Steevast hoort in zo'n gezelschap gulle eisers goedheiligman Muskens, de sinterklaas die graag uitdeelt uit andermans zak. Ook hij mocht een brief schrijven op het perzische kleedje van zijn werktafel over ,,het sociale gezicht van het kabinet dat in hoge mate tekort schiet''. Hij kan het weten, want hij ís het sociale gezicht, bekend om zijn aansporing aan de armen om een brood te stelen, niet uit het hostiemagazijn van de kerk maar van de bakker. Sindsdien is hij een graaggeziene studiogast. Zijn invloed reikt ver uit boven de anderhalve Brabantse katholiek die nog naar de kerk gaat. Bij elke morele kwestie wordt de broodsteelbisschop aan het woord gelaten. Ik heb hem nog nooit horen zeggen dat katholieken de WAO niet mogen misbruiken, wel dat uitkeringsgerechtigden een hogere wedde verdienen.

In dit spreekkoor van eisers was de stem van CNV-voorzitter Terpstra opmerkelijk. Hij zei zondagavond voor Netwerk dat het aantal ziektewetters kon worden teruggebracht tot 300.000 échte WAO'ers, die dan een hogere uitkering konden krijgen. De anderen moesten bij de reguliere werklozen worden ondergebracht. Wel zonde van die lage werkloosheidscijfers maar als werklozen kunnen die ex-WAO'ers worden aangezet om zich nuttig te maken bij onder andere zorg en onderwijs waar door massaal verzuim een groot menstekort heerst. Na dit verstandige voorstel bleef het stil. Zo is het altijd gegaan. Ik herinner me een Den Haag Vandaag met VVD-fractieleden die in opstand kwamen tegen de WAO-stilte. Er moest iets gebeuren. Meteen verscheen José Smits, het boze gezicht van de gestaalde PvdA-kaders. Die zei ,,geen sprake van'' en zo is geschied.

Ook die aardige Borst pleitte gisteren voor minder verzuim in de zorg. Dat heb ik haar al jaren eerder horen zeggen. Niets aan te doen, het kabinet, hè.