Zaklantaarns

Zaklantaarns, zei mijn hopman een paar decennia geleden, heb je maar zelden nodig. Een echte padvinder verkende zijn bivakterrein overdag zo goed dat hij 's nachts haast nergens tegenaan liep. Na gedane goede daden in het nachtelijk duister terugkerend bij zijn tent, greep hij blindelings en in één keer raak zijn tandenborstel en waterfles om vervolgens, nog steeds zonder hulpverlichting, feilloos zijn weg te vinden naar slaapzak en opblaaskussen.

Ruud Peek, commercieel manager van Elfa in Amstelveen, ziet dat anders. ,,In elk huishouden hoort een zaklantaarn'', stelt hij. Bij dat standpunt zou het bedrijfsbelang een rol kunnen spelen: Elfa is een van Nederlands grootste distributeurs van kwaliteitszaklantaarns – waaronder de Amerikaanse topmerken Mag-Lite en Streamlight – en Peek signaleert dat gewone mensen steeds professionelere zaklantaarns willen.

De Mag-Lites zijn het bekendste voorbeeld. Al tientallen jaren zijn ze in gebruik als het wapen tegen duisternis voor politie en brandweer – nu worden ze steeds vaker ingezet bij vlieringbezoek en door kampeerders die anders over scheerlijnen zouden struikelen. De prijs, 30 gulden voor de Solitaire tot bijna 400 gulden voor de oplaadbare Mag-charger, is kennelijk geen bezwaar.

Cijfers ontbreken, maar veel van die zaklantaarns werden niet door de eigenaar gekocht. ,,Een zaklantaarn is een ideaal cadeau en relatiegeschenk'', aldus Peek. ,,En dan vooral als compleet product: in een doosje, met batterijen erbij en met een koord eraan.'' Bezwaar van de zaklantaarn als cadeau is dat het gros van de ontvangers zelfs bij benadering niet door zal hebben hoeveel of hoe weinig de gever uitgaf. Neem de ASP Tac-Lite, een mooi zwart zaklampje dat lekker in de hand ligt. En explosieveilig, dus je kunt 'm zonder risico aanzetten bij het inspecteren van een kerosinedepot of defecte olieraffinaderij. Minpunten: de stralenbundel laat zich niet focussen en met een set batterijen doe je slechts een uur. Kost (bij Dump2000 in Rotterdam) ƒ349,95. Dat je daarvoor een ware zee van licht krijgt zal voor de gemiddelde verjaardagsbezoeker niet opwegen tegen het alternatief om voor nog geen twintig gulden bij een benzinestation een duur ogende, niet explosieveilige schijnwerper, oranje knipperlicht en kampeerlamp ineen te kopen.

Een mooie mix tussen duur, redelijk duur ogend en nieuw biedt de Lightwave 2000 (ƒ85,- bij Spac/sport in Nijmegen). Vier LED-lampjes zorgen samen voor een helder, enigszins blauw licht bij een minimale energieconsumptie. Nog voordat de ontvanger het apparaat in handen heeft, leest hij op de verpakking dat deze lamp zonder batterijverversing weken achter elkaar blijft branden. Na veertien dagen ,,kann man mit der Lightwave 2000 noch im Dunkeln Zeitung lesen''. En dat blijkt inderdaad het geval, althans bij een afstand lamp-krant van minder dan tien centimeter. Als bonus gaan de lampjes 100.000 uur mee tegen 60 uur bij een normale zaklamp.

Ook vrij nieuw zijn de zaklantaarns die om hoeken kunnen schijnen. Met een speciaal voorzetstuk kun je het licht van de Mini Maglite tien centimeter de bocht om sturen via een stukje flexibel glasvezel.

De MityLite van Peli – een klein, krachtig, explosieveilig wn waterdicht xenon zaklampje dat onder meer populair is bij kopieerapparaatreparateurs – wordt standaard met een haakse, niet flexibele straalbuiger geleverd.

Wie zijn eigen zaklantaarn koopt, doet dat doorgaans zonder plan. ,,Het is typisch een impulsartikel'', signaleert Peek. ,,Zaklantaarns vind je bijna overal en gespecialiseerde winkels zijn er niet in Nederland.'' Tegenover die vaststelling staat de overweldigende variëteit in het zaklampenaanbod. Als je precies weet wat je wil hebben, kan het hard zoeken zijn. De door Elfa gevoerde Mitralux L 160-X bijvoorbeeld is in geen enkele winkel voorradig en alleen op bestelling leverbaar. Het idee achter deze explosieveilige, oplaadbare schijnwerper van 1,7 kilo is dat het focussen van een stralenbundel beter gaat met een lenzenstelsel dan door het veranderen van de afstand lamp-reflector, zoals bij alle andere zaklantaarns. Resultaat is dat de Mitralux met gemak door honderden meters nacht boort en dat de traploos verstelbare lichtkegel vrij is van intensiteitsverschillen. Maar minder geschikt voor kampeerders: na een uur moet de Mitralux weer veertien uur aan de lader en hij kost ongeveer ƒ2.400,-.

Bij de aanschaf van een zaklantaarn verdienen lamp- en batterijtype alle aandacht. Gaan we voor een standaardlamp, voor krypton (iets duurder, meer licht), voor halogeen (veel hogere lichtopbrengst en veel hogere energieconsumptie), voor het met halogeen vergelijkbare xenon, of voor LED? En gaan we wat betreft batterijen voor alkaline, lithium of oplaadbaar? Alkaline is overal te koop, lithium gaat twee keer zolang mee, weegt half zoveel als alkaline en kost een factor drie, vier maal zoveel. Overstappen van het een op het ander gaat niet vanwege het spanningsverschil: 1,5 volt voor alkaline (en de veel goedkopere, veel zwakkere zinkkool batterijen) en 3,6 voor lithium.

Oplaadbaar verdient zich terug, maar gaat per lading minder lang mee en is veel duurder in aanschaf. Voor die meerprijs krijg je wel tevens een lader die op een vaste plaats in huis moet hangen, wat een voordeel is: bij nachtelijk onraad in de tuin hoef je niet eerst het halve huis te doorzoeken naar de zaklantaarn, en het risico van lege batterijen is er ook niet. In een flits ben je buiten en zijn eventuele wetsovertreders in een lichtbundel gevangen. Bijvoorbeeld met de Streamlight Stinger met xenonlampje voor `verblindend fel licht', zoals de folder belooft. Daaraan is niks gelogen: zelfs bij zware regen en over honderd meter produceert de Stinger nog een felle schijf licht op een rij bomen. Objecten op tien meter afstand lijken haast in daglicht te staan. Daarvoor betaal je inclusief lader wel omstreeks ƒ375,-.

Elfa: 020-6436972; www.elfa.nl