Ajax machteloos in tactisch steekspel tegen AZ

Hoewel Ajax gezien zijn begroting en status zich jaarlijks zou moeten plaatsen voor de Champions League, wekte de nieuwe trainer Adriaanse begin dit seizoen verbazing met zijn streven naar een plek bij de eerste vijf. Dat blijkt steeds meer een juiste inschatting te zijn geweest. Ajax ging gisteren met 3-2 ten onder tegen AZ. Het was al weer de tweede nederlaag in het prille seizoen.

Niets deed meer herinneren aan de strafexpeditie van vorige week tegen AA Gent (6-0). In de Alkmaarder Hout werd het spel van Ajax slechts gekenmerkt door onmacht. Adriaanse constateerde ogenschijnlijk onaangedaan dat Ajax tegen AZ vooral lengte te kort was gekomen. De aanvallers Nelisse en Bosman en verdediger Opdam maakten het verschil. Maar bij de tegentreffers van AZ waren het toch vooral verdedigingsfouten die Ajax de das omdeden.

Bij het openingsdoelpunt kon Bosman vrij inkoppen op kniehoogte. De tweede treffer van AZ, een perfect schot van Nelisse in de kruising, ontstond nadat Witschge aan de zijlijn een duel had verloren van de fysiek sterke Kromkamp. Bij de winnende treffer kon Opdam de bal ongehinderd inkoppen. Opvallend genoeg maakte AZ-trainer Van der Lem zich vooraf zorgen over het gebrek aan kopkracht van zijn elftal. In de defensie miste hij Wijker wegens een blessure. Voorin liet hij Huiberts en Bosman om tactische redenen uit het basisteam.

Het duel tussen AZ en Ajax was vooral een tactisch steekspel. Adriaanse probeerde nog eens krampachtig de cultuur bij Ajax te herstellen. Van der Lem moest na drie nederlagen op zijn tellen passen en was op zoek naar eerherstel. Als assistent van Van Gaal heeft hij aan de wieg gestaan van de huidige speelwijze van Ajax. Van der Lem probeerde met een paar opmerkelijke ingrepen het spel van Ajax te ontregelen. Hij koos voor een systeem met twee spitsen. Dat waren aanvankelijk Nelisse en Boussatta. Al na ruim een kwartier viel Boussatta uit met een hamstringblessure en kwam Bosman in het veld.

De tactische trucs hadden succes, mede door het noodzakelijke vertrek van Boussatta en de komst van Bosman. Van der Lem opgelucht: ,,Ik weet nog dat Van Gaal en ik bij Ajax een spits zochten. We vonden Bosman, die toen 31 was, te oud. Hij is nu 35 en wat deze man nog doet is ongelooflijk.''

Adriaanse knikte instemmend. ,,Met Bosman in de ploeg hadden wij deze wedstrijd gewonnen. Met Hosé of Arveladze komen wij in de spits lengte te kort. Dan moet je het voetballend kunnen oplossen, maar dat lukte vandaag niet. Ons veldspel was niet goed.''

Adriaanse liet de backs in de eerste helft bij balverlies naar binnen trekken om in het centrum de twee spitsen van AZ te laten afstoppen. Daardoor moest Witschge als linkshalf verdedigen zonder een medespeler in de rug. In de tweede helft was rechtsback Vierklau door een blessure niet meer inzetbaar en koos Adriaanse voor een defensie met vier spelers op één lijn. De Finse aankoop Pasanen maakte zijn opwachting en Bergdølmo ging rechtsback spelen.

Volgens Van der Lem hadden zijn spelers, in tegenstelling tot de afgelopen weken, de juiste wedstrijdmentaliteit getoond. Hij was lovend over enkele jeugdige aankopen, voornamelijk afkomstig uit de eerste divisie. Doelman Timmer ging niet vrijuit bij de eerste gelijkmaker van Ajax omdat hij een schot van Galasek matig verwerkte. Knopper kon simpel scoren.

Maar in de tweede helft redde Timmer twee punten met een snelle reactie door een kopbal van Hosé uit zijn doel te slaan. Matthijs bleek een rustgevende factor op het middenveld, Kromkamp bezorgde Witschge handenvol werk. In de eerste helft excelleerde bovendien Nelisse. Deze spits werd door Feyenoord te licht bevonden en eerst verhuurd aan Cambuur. AZ, dat er naar streeft louter Nederlandse voetballers op te stellen, lijkt met het aantrekken van Nelisse een goede greep te hebben gedaan.

Als alternatief voor de geblesseerde Wijker is Opdam vooralsnog een goede optie. Hij schakelde twee spitsen van Ajax uit en maakte het winnende doelpunt voor AZ. ,,We hebben vandaag nu eens met ons hart gespeeld'', zei Opdam. ,,De beelden van Gent-Ajax vond ik erg leerzaam. Die Belgen gaven Ajax veel speelruimte. Wij hebben Ajax gedwongen in een klein oppervlak te spelen voor ons doel. Hier gaan we twee weken van genieten.''