West Nile als wapen

Na New York is nu ook Israel getroffen door een kleine uitbraak van het West Nile virus (WNV), een zogenoemd arbo-virus dat vooral door muggen wordt verspreid. Voor Israel is dat niets bijzonders: het virus, dat bij mensen met onvoldoende afweer uiteindelijk een gevaarlijke hersenontsteking kan teweegbrengen, is er endemisch. Door de jaren heen is het oostelijk deel van het Middellandse-Zeegebied getroffen door kleine epidemieën van West Nile koorts.

Het plotseling verschijnen, eind september 1999, van het virus in New York was en is nog grotendeels een raadsel en daardoor konden makkelijk complottheorieën de kop opsteken. Bestseller auteur Richard Preston (die gefascineerd is door biologische wapens en daarover meeslepend schreef) bracht er zo een in The New Yorker (11 oktober 1999). Preston had een CIA-bioloog gesproken die zich herinnerde dat de Britse Daily Mail op 6 april 1999 citeerde uit een obscuur boek van een Iraakse schrijver. Deze beschreef hoe Saddam Hussein een agressieve stam van WNV als terreurwapen liet ontwikkelen. De CIA nam het bericht serieus en het gerucht over een terroristische virus-aanslag ging een eigen leven leiden. Vast staat dat Irak onderzoek deed aan WNV, de desbetreffende stam was nota bene in de VS (bij de Centers for Disease Control) besteld. Wat de context was van het Iraakse onderzoek is niet bekend.

Maar het zouden ook de Russen kunnen zijn geweest. Sprekend met een deskundige van het Amerikaanse leger kreeg Preston te horen dat ook de Russen in de jaren zeventig interesse hadden voor het WNV als biologisch wapen. Je zou het virus door zelfgekweekte muggen kunnen laten verspreiden. `The Russians did this kind of crap back in the seventies - they're admitting it to us now'.

Irakezen, Russen. Het kan. Maar ook het Amerikaanse leger was, tot de VS in 1972 de biologische wapens afzwoeren, erg geïnteresseerd in de rol van WNV als wapen. Een artikel in de Israel journal of medical science (juli-augustus 1966) laat zien dat de `U.S. Department of the Army' Israelisch onderzoek aan WNV financieel steunde. Opmerkelijk is dat het Israelisch onderzoek aan het virus, dat al halverwege de jaren vijftig begon, zich snel concentreerde binnen het geheime biologisch instituut van Ness Ziona. Dat wordt algemeen gezien als Israels centrum voor biologische en chemische oorlogsvoering. Vroege publicaties van het instituut over WNV bespreken het kweken van het virus in muggen en in weefselkweken van muggencellen. Opmerkelijk en sinister is een artikel uit 1965 over de infectie van muizen met een aerosol van het West Nile virus.