Non-CO2

In W&O van 2 september schrijft Karel Knip dat onderzoeker James Hansen, die de begrippen greenhouse effect en global warming bij pers en publiek bekendmaakte, zijn mening wijzigt; de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde van de laatste 25 jaar moet worden toegeschreven aan broeikasgassen zoals methaan en CFK's en niet aan kooldioxide.

Voorafgaand aan het eind van de laatste ijstijd is er een scherpe toename geweest van atmosferisch methaan welke gedeeltelijk wordt toegeschreven aan een snelle ontleding van methaanhydraat. Methaanhydraat komt in gigantische hoeveelheden voor op de zeebodem, het is ijs waarin gasmoleculen opgesloten zijn, bij verwarming en/of drukverlaging kan er gas vrijkomen. In klimaatanalyses zijn oorzaak en gevolg zeer moeilijk, zo niet onmogelijk, te bepalen, maar de vraag rijst of het vrijgekomen methaan de laatste ijstijd beeindigd heeft.

IJstijden zijn gekomen en gegaan. De beste verklaring hiervoor is nog steeds het astronomische effect van Milankovic. Deze geeft aan wanneer de omstandigheden gunstig zijn voor een nieuwe ijstijd, en ze worden nu al weer gunstig voor een nieuwe ijstijd. De vraag is dus hoe en wanneer het bestaande evenwicht verstoord wordt en een ander evenwicht zich instelt. Verstoringen die al genoemd zijn, zijn het gedeeltelijk afglijden van de ijskap van Antarctica wat weer de zeestromingen kan veranderen, vulkaanuitbarstingen, meteorietinslagen, enz. enz.

De verleiding is groot om te stellen dat het laten vrijkomen van methaan een nieuwe ijstijd kan voorkomen, maar een heel ander evenwicht laat even makkelijk de laatste ijskappen smelten. Dit is dus de surprise die ons op langere termijn te wachten staat: we weten het niet.