Monnikenwerk van animators

Een alerte AVRO, die in een vroeg stadium besloot mee te doen aan het plan van de Engelse documentairemaker Chris Hunt om een film over de Aardman Studio's uit Bristol te maken, zendt zondagavond een onderhoudende, maar bovenal informatieve film over deze succesrijke animatiestudio uit. Juist op het ogenblik dat het publicitaire geweld losbarst over hun avondvullende animatiefilm Chicken Run (zie ook het CS van 8 september).

De documentaire vertelt het verhaal van Peter Lord en David Sproxten – vanaf 1985 doet ook Nick Park (Wallace en Gromit) mee – die in de jaren zeventig in Bristol als scholier en student aan de keukentafel thuis in de vakantie hun eerste animatiefilmpjes in elkaar knutselen. Ze experimenteren onder andere met uitgeknipte tekeningen en boetseerklei. Sproxten en Lord kijken in die tijd vooral met bewondering naar de films van Ray Harryhausen, wiens opzienbarende animatie-skelettengevecht uit Jason and the Argonauts (1963) ook nu nog een grote indruk maakt, zoals in de documentaire te zien is.

Nadat de maffe, korte tekenfilm Aardman van het knutselende duo door de BBC wordt aangekocht, richten Sproxten en Lord de Aardman Studio's op, die in 1976 een stevige reputatie vestigt met de avonturen van het terracotta kleimannetje Morph. De studio, die zich steeds meer specialiseert in stop-motion animatie met kleifiguren, schrikt ook niet terug voor reclame-opdrachten (onder andere voor Exxon) en investeert een groot deel van die winst in het aantrekken van creatieve animatiemakers, die veel artistieke vrijheid krijgen.

Na drie Oscars, één voor de humoristische maar zacht schrijnende korte `dierenfilm' Creature Comforts (1989) en twee voor Wallace en Gromit, begint het Amerikaanse Disney-concern een serieuze flirt, maar Aardman Studio's – waar men veel belang hecht aan onafhankelijkheid en de vestigingsplaats Bristol – wijst deze vrijage af. Een aanzoek van Dream Works (de productiemaatschappij van Steven Spielberg en Jeffrey Katzenberg) om in de Engelse studio in Bristol in samenwerking vijf avondvullende films te maken met behoud van onafhankelijkheid, wordt wél beantwoord. Chicken Run is daarvan het eerste resultaat en de film lijkt na de Verenigde Staten en Engeland ook in Nederland een groot publiek te trekken.

De documentaire geeft een inzichtelijk beeld van het monnikenwerk bij driedimensionale animatie en de technische ontwikkeling daarvan, en biedt bovendien veel fragmenten van uiteenlopende Aardman-producties. Duidelijk wordt ook het verschil in mentaliteit tussen de enigszins rauwdouwende Amerikanen en de meer gereserveerde, reflectieve Engelsen. Vooral Park en Lord bemerkten tot hun schrik dat zij als coördinerende regisseurs met een team van 260 animators bij de productie van Chicken Run beperkt werden in hun spontaniteit en het creatieve dagdromen. Maar er is geen weg terug. Het volgende project staat alweer op stapel: een avondvullende film met Wallace en Gromit in de hoofdrollen en een budget van 150 miljoen pond.

Close up: Kippen veroveren Hollywood, zondag, Ned.1, 18.30-19.28u.

Wallace en Gromit: Grand day out, zondag, Canvas, 17.35-18.00u.

(www.aardman.com)