GOEDE DARMBACTERIËN VERHINDEREN ZELF ONTSTEKINGSREACTIE

Bacteriën die zijn gespecialiseerd om in het menselijk darmkanaal te leven, onderdrukken actief het menselijk afweersysteem in de darmwand. Tot nu toe werd vooral gedacht dat een ontstekingsreactie tegen de miljarden darmbacteriën die in mensendarm leven uitbleef, doordat het lokale afweersysteem in de darm `gewend' was aan de bacterieflora in de darm. Maar nu zijn er stoffen gevonden waarmee sommige bacteriesoorten zelf het afweersysteem blokkeren.

Bacteriën in mensendarmen zijn nuttig voor de mens en de mens is nuttig voor de bacteriën. De micro-organismen maken sommige vitaminen die de mens zelf niet kan maken. Ze verteren ook stoffen die de menselijke spijsvertering moeilijk de baas kan. Als dat massaal gebeurt, bijvoorbeeld bij voor ons onverteerbare suikers in bonen, geeft dat winderigheid. Maar verder dragen de bacteriën bij aan een soepele stoelgang en is er sprake van een prettige symbiose. In het darmkanaal en in mindere mate op de mensenhuid leven meer bacteriën dan de mens lichaamscellen heeft. Wie op de weegschaal staat weegt al snel een paar ons bacteriën mee.

Onderzoekers van de Emory University School of Medicine in het Amerikaanse Atlanta ontdekten dat niet-kwaadaardige soorten van de Salmonellabacterie een stofje uitscheiden dat activering van het afweersysteem voorkomt. (Science, 1 sept). Andere onderzoekers hebben gevonden dat bacteriën die in de darmen diarree en darmontstekingen veroorzaken het afweersysteem juist activeren.

De kennis van het mechanisme waarmee de Salmonellabacteriën het afweersysteem stilleggen is nieuw. In de achtereenvolgende reacties die nodig zijn voordat een boodschappermolecuul de celkern van een darmcel binnengaat om daar genen te laten aflezen die een ontstekingsreactie op gang brengen, blokkeert het bacteriestofje één reactiestap. Interessant is, schrijven de onderzoekers, dat bacteriën al worden gebruikt als probiotica (stoffen of bacteriën die ontstekingen voorkomen) bij ontstekingsziekten in de darm. Mogelijk hebben zij daarvoor nu een verklarend mechanisme gevonden.