Balletorkest in topvorm met jonge componisten

,,Hollywood, hier kom ik!'' Zo kan men, een enkele uitzondering daargelaten, de oogst van het vijftiende Project Jonge Componisten in de Beurs van Berlage bij het in topvorm musicerend Nederlands Balletorkest het beste omschrijven. Opvallend was de technische beheersing bij alle zes de kandidaten. Het klonk als een klok, maar dan een die flink achteruit was gezet, pakweg anno Strawinsky's Sacre (1913).

De 33-jarige Matijs de Roo bleek een uitzondering. Hij had slechts 25 musici nodig voor zijn bescheiden litanie onder de titel Lines concerning the unknown soldier als een soort van voetnoot bij de oorlog in Kosovo. Dit is een impressionistische kamermuziek gelardeerd met en opgepept door snelle arpeggio's die uitloopt in een fraaie `eenzame' cellosolo, goed geconstrueerd, smaakvolle muziek. De Roo verwierf dan ook de NOG-Jonge Componistenprijs 2000. Juryvoorzitter Jan Zekveld betitelde de winnaar van de NOG-Stimuleringsprijs die als `een jonge hond die de componistenarena binnenstormt'.

De 24-jarige Merlijn Twaalfhoven toont in Gush de nodige guts in een elektriserende dancemusic voor groot orkest. Plakkaatachtig, eigenlijk een grote schets waaraan hij tot aan het eind bleef werken, maar hoe naïef ook, het werkte, Twaalfhoven weet hoe hij zijn publiek moet overrompelen.

Patrick David Clark imponeert het meest door zijn techniek, breed is het klankspectrum, mooi om er apparatuur mee uit te testen, maar verder? Het is óverluxueuze muziek met welluidende buisklokken en een bedwelmend parfum in glinsterend glanzende strijker.

Florian Magnus Maier in De alchemist toont een sympathiek beperkt uitgangspunt: vormloos versus vurig en het begin is zeker intrigerend. Helaas, hij weet het niet vol te houden en met name de dreiging van het koper aan het eind is clichématig en vervelend. Curieus is dan weer dat het orkest er geeuwende geluiden bij maakt.

Andreas Kunstein werkt aanvankelijk niet minder intrigerend in zijn 13 Epigrammen in de grote gebaren van een Sjostakovitsj waar je ook een grote rijke ontwikkeling bij verwacht. Maar niets zet door, je hoort flarden van een Ives-gekte, een Bartók-melodiek: en dit groteske knipwerk blijft uiteindelijk papier.

Veel succes bij het publiek had ook nog Gustavo A. Trujillo's extatische Lavalandschap met klokken, een hommage aan de kerkklokken van Tenerife waar Trujillo zijn kinderjaren doorbracht. Klokgegalm stroomt als verse lava uit de berg, smorend in de zee. Weer klinkt veel vroege Strawinsky en Messiaen, gelardeerd met filmmuziek. Het koper en het slagwerk had deze avond veel te doen. En dan te bedenken dat veel componisten van buiten Europa en vooral uit de VS hier naartoe trokken om juist een dergelijke muziek uit hun vroegere omgeving te vermijden.

Concert: Nederlands Balletorkest o.l.v. Christopher Lyndon-Gee. Gehoord 14-9, Beurs van Berlage Amsterdam, uitzending Radio 4 VPRO 20-9 21.30 uur.