AWT tegen dakpan

Wat waren ze kwaad. Toen de Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT) vorig jaar in zijn rapport Vitaliteit en kritische massa bepleitte dat in tijden van teruglopende studentenaantallen er aan de universiteiten bèta-opleidingen dienden te sneuvelen, vloog heel academisch Nederland in de gordijnen. `Een oorlogsverklaring aan de universiteiten', fulmineerde fysicus Ad Lagendijk in zijn column in de Volkskrant. Maar in een brief aan minister Hermans, afgelopen donderdag verstuurd, toont de AWT zich weinig onder de indruk. Het lokale belang prevaleert, concludeert de Raad, `niemand wil de krimp in de eigen achtertuin'. En: `Echter, de som van de lokale optima leidt niet automatisch tot een nationaal optimum.'

De brief is verstuurd om te protesteren tegen het plan om de universiteiten tien jaar lang jaarlijks 140 miljoen gulden als lump sum te geven om zich te wapenen tegen de naderende pensioneringsgolf. De AWT vreest dat zo een premie wordt gezet op het in stand houden van bestaande leerstoelen, terwijl de Raad juist had gehoopt dat de leegloop de universiteiten zou dwingen om tot vernieuwing en concentratie te komen.

De tien keer 140 miljoen komt uit de koker van de commissie-Van Vucht Tijssen, die de in- en doorstroomproblematiek binnen de universiteiten analyseerde. Afgelopen juni bepleitte ze in het rapport Talent voor de Toekomst; Toekomst voor Talent de pensioneringsgolf te neutraliseren via een dakpanconstructie: nu al docenten en hoogleraren benoemen op plaatsen die straks pas vrij zullen komen. Vandaar de zak geld.

Fout, schrijft de AWT. De pensioneringsgolf schept juist kansen: hij dwingt universiteiten bepaalde opleidingen wel en andere niet te continueren. Minder locaties per opleiding is goed omdat te kleine opleidingen niet kunnen vernieuwen. Als er geld beschikbaar komt, verdeel dat dan via NWO, bekijk het nationaal. Tot zover de brief van de AWT. De universiteiten zullen er niet blij mee zijn.