Contactgroep maant bewind van Miloševic

Rusland en vijf grote Westerse landen hebben gisteren een oproep gedaan tot democratisering van Joegoslavië en Belgrado gemaand geen politiek geweld in Servië of tegen Montenegro te gebruiken.

De waarschuwing werd, tien dagen voor belangrijke verkiezingen in Joegoslavië, in New York geuit door de ministers van Buitenlandse Zaken van de Contactgroep voor ex-Joegoslavië. Die Contactgroep kwam gisteren, in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, voor het eerst weer bijeen sinds de NAVO-luchtcampagne in Kosovo vorig jaar.

,,De ministers kijken uit naar een democratische Federale Republiek Joegoslavië, opdat die opnieuw geïntegreerd kan worden in de internationale gemeenschap en haar rechtmatige rol kan spelen door bij te dragen aan stabiliteit in de hele regio'', meldt een gezamenlijke verklaring van de ministers van de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Italië en Rusland.

De in het verleden vaak verdeelde Contactgroep moest ook gisteren na onderhandelingen een conceptverklaring afzwakken. Daarin stond nog een oproep voor ,,democratische verandering'' in Joegoslavië. Maar Westerse diplomaten hielden na afloop van het beraad op de Italiaanse VN-missie vol dat het opmerkelijk was dat Rusland, van oudsher een bondgenoot van Servië, zich aangesloten had bij de Westerse waarschuwing.

De ministers spraken ook hun bezorgdheid uit over de herziening van de Joegoslavische grondwet, die de herverkiezing van president Miloševic mogelijk maakt. Zij riepen Belgrado op ,,zich te onthouden van elke actie, die bijdraagt aan een verdere escalatie van het geweld''. Zij spraken hun steun uit aan de democratisch gezinde leiders van Montenegro en waarschuwden Belgrado voor elke dreiging met geweld tegen de zusterrepubliek van Servië.

Rusland en de vijf NAVO-landen riepen voorts de Servische oppositie op ,,door te gaan met bij te dragen aan de vreedzame democratische ontwikkeling'' van Joegoslavië. De uitkomst van de verkiezingen op 24 september zullen zij beoordelen aan de hand van internationaal erkende maatstaven, aldus de verklaring.

De woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken wees er gisteren op dat Miloševic een aanbod van de Europese veiligheidsorganisatie OVSE voor waarnemers bij de verkiezingen had geweigerd. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Albright, waarschuwde dat Miloševic de verkiezingen kan ,,stelen'' en riep het Servische volk op toezicht te houden op de stemmentelling. Overigens worden in Servië ook binnenlandse onafhankelijke waarnemers bij de verkiezingen geweerd.

De contactgroep sprak gisteren tevens voorzichtig steun uit aan de aanstaande, door de VN georganiseerde, lokale verkiezingen in Kosovo. Rusland vond deze verkiezingen voorbarig door het geweld van Kosovo-Albanezen tegen de Servische minderheid. ,,Grondig voorbereide en democratische'' verkiezingen vormen een ,,belangrijke stap op weg naar democratisering'' van Kosovo, zoals de VN die in resolutie 1244 hebben voorgeschreven, aldus de Contactgroep.

De Contactgroep, opgericht tijdens de oorlog in Bosnië om de internationale opstelling te coördineren, kwam in februari vorig jaar voor het laatst bijeen tijdens het mislukte vredesoverleg over Kosovo in Rambouillet.