Belgisch compromis voor iedereen

Niet alleen de dieselprijs stond de afgelopen week in België in het brandpunt van de belangstelling. Ook de eenheid in de paars-groene coalitie stond op het spel. Na een aarzelend begin zorgde de Belgische overheid voor een behendige oplossing

De Belgische regering heeft met de problemen tussen Vlamingen en Walen enige ervaring in het bedenken van behendige oplossingen. Die ervaring lijkt haar goed van pas gekomen in het conflict met de transportorganisaties over de hoge dieselprijzen. Niet alleen zijn sinds vanmorgen alle wegblokkades in België verdwenen, ook is de eenheid in de paars-groene coalitie van premier Guy Verhofstadt bewaard.

Transportminister Isabelle Durant (Transport) van de Waalse milieupartij Ecolo sprak gisteravond dan ook van het ,,werken met de ploeg''. Voor deze frêle `groene' minister waren de acties van de Belgische vrachtwagenchauffeurs een belangrijk persoonlijk examen. Ook moest nu maar eens blijken of de twee groene partijen naast het Waalse Ecolo ook het Vlaamse Agalev een volwaardigde positie kunnen innemen in de coalitie met liberalen en socialisten. Zeker zo vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen van 8 oktober.

Afgelopen januari leed minister Durant nog een zware nederlaag, toen zij nachtvluchten op de nationale luchthaven Zaventem wilde verbieden en vervolgens door de liberale premier Verhofstadt werd teruggefloten. Durant kreeg toen van Vlaamse kant ook kritiek, omdat zij de (overwegend Vlaamse) werkgelegenheid op Zaventem in gevaar zou brengen. Gisteren sprak Durant over de ,,steun'' voor haar van de premier. Kritiek op Durant kwam afgelopen week alleen van enkele Franstalige liberale en socialistische politici. Zo had zij volgens de Brusselse burgemeester door ,,psychologische fouten'' schuld aan de blokkades in Brussel. Maar zulke kritiek had meer te maken met de spanning rond de gemeenteraadsverkiezingen, waarbij Ecolo in Brussel en Wallonië goede vooruitzichten heeft.

De Belgische milieupartijen hebben in tegenstelling tot de groene coalitiepartij in Frankrijk geen verlaging van de dieselaccijns hoeven slikken. Een lagere dieselaccijns de hardste eis van met name de Waalse transporteurs - zou voor hen vanuit milieu-oogpunt politiek onverkoopbaar zijn geweest. Ecolo-minister Durant stond onder zware druk. De Belgische regering had de dieselaccijns wat kunnen laten zakken, omdat het niveau iets boven het door de Europese Unie vereiste minimum ligt. De Waals-liberale minister Reynders (Financiën) had hier aanvankelijk heel voorzichtig op gezinspeeld. Maar uiteindelijk maakte premier Verhofstadt na terugkeer uit de Verenigde Staten meteen duidelijk dat hiervan geen sprake kon zijn. Hij herhaalde het standpunt van de Europese Commissie, dat accijnsverlaging slechts de olieproducerende landen in de kaart zou spelen.

Het akkoord dat de Belgische regering gisteren met de belangrijkste transportfederaties bereikte, biedt door de fiscale, sociale en ecologische elementen iets aan alle partijen in de paars-groene regeringscoalitie. Tekenend is dat ook de ministers van Sociale Zaken (Vlaams socialist) en Financiën (Waals liberaal) mee onderhandelden. Een aantal maatregelen stond toch al op stapel en is op een handige manier door de regering in het pakket geschoven.

De milieupartijen kunnen niet alleen wijzen op de handhaving van de dieselaccijns. In het pakket zitten ook fiscale voordelen voor transporteurs die hun oude truck voor een milieuvriendelijker voertuig inruilen of gecombineerd vervoer (weg-spoor) uitvoeren. De socialistische minister Frank Vandenbroucke (Sociale Zaken) maakte van de gelegenheid gebruik om - in een ander dossier financiele tegemoetkomingen aan te kondigen voor gezinnen met lage inkomens bij het betalen van de in Belgie nog altijd veel gebruikte huisbrandolie.

Premier Verhofstadt verbleef gedurende de eerste dagen van de blokkades in Amerika, wat hem in de media op enige kritiek kwam te staan. Een dag na zijn terugkeer kwam het akkoord met de transporteurs rond. Het leek dus alsof hij er als regeringsleider zelf ook een belangrijke hand in heeft gehad. Verhofstadt sprak gisteren waarschuwende woorden tot vrachtwagenchauffeurs die het land nog langer met hun acties zouden verlammen. ,,Er komt een eind aan het geduld van de regering'', zo dreigde Verhofstadt. Sinds vanmorgen zijn inderdaad alle wegblokkades verdwenen. Precies op het moment dat de eerste problemen in de distributie van goederen zich begonnen voor te doen.