Selectie Musea

Immendorf

Het licht van de kaars bakent het tafereel af op een manier die het werk van 17de-eeuwse schilders als Georges de la Tour in herinnering brengt. Fosforiserende, gele contouren geven het beeld een hallucinerende kwaliteit. Deze oplichtende contouren zijn het handelsmerk van de Duitse schilder Jörg Immendorff (1945), die beroemd is geworden met grote nachtelijke vertellingen op doek.

Immendorff heeft zich ontwikkeld tot een meester in het schilderen met zwart, zoals 35 doeken uit de afgelopen drie jaar in het Stedelijk Museum in Amsterdam laten zien. Immendorff beeldt zichzelf vaak af, als clown en circusdirecteur bijvoorbeeld. In zijn ruime mantel verbergt hij beelden en gedachten: kleurige patronen, een naakte vrouw. Schimmige figuren zijn in de achtergrond weggeschilderd.

Zijn sprookjesachtige, pseudo-realistische schilderijen zijn nog steeds op een eenvoudig niveau, als vertelling en als iconografisch beeld, te lezen. Maar het schilderij gaat veel verder dan dat. Zoals Immendorff zegt: ,,Ik wil de kern van de zuivere schilderkunst vinden. Zodat de beschouwer zich niet meer op betekeniskrukken door het beeldlandschap beweegt.''

Jörg Immendorff: 35 schilderijen uit de afgelopen drie jaar t/m 19 nov in het Stedelijk Museum, Paulus Potterstraat 13,

Amsterdam. Dag 11-17u.

De Glorie van de Gouden Eeuw Ter gelegenheid van het tweehonderdjarig bestaan presenteert het Rijksmuseum in een reeks meesterwerken een overzicht van de Nederlandse schilderkunst uit de 17de eeuw. Alle belangrijke kunstenaars uit deze periode zijn met ten minste één karakteristiek werk vertegenwoordigd, onder andere meesters zoals Frans Hals, Rembrandt, Ruisdael, Steen en Vermeer. Het is een mooie en omvangrijke tentoonstelling, die eigenlijk te groot is om in één bezoek te consumeren.

De kwaliteit van de stukken is zo hoog, dat wie voor de 140 schilderijen, 60 beelden en voorwerpen van toegepaste kunst per stuk ook maar één minuut reserveert, toch al gauw enkele uren in de weer is.

De Glorie van de Gouden Eeuw. Nederlandse kunst uit de 17de eeuw t/m 17 sept in het Rijksmuseum, Stadhouderskade 42, Amsterdam. dag. 10-17u.

Glas

In Museum Het Paleis in Den Haag is een bijzondere glasexpositie te zien. Hier is het werk samengebracht van Nederlands beroemdste twintigste-eeuwse glaskunstenaar, A.D. Copier (1901-1991) en de Italiaanse glasmaker Lino Tagliapietra (1934). De mannen leerden elkaar begin jaren tachtig kennen toen Tagliapietra ontwerpen van Copier uitvoerde. De expositie toont enkele honderden vroege en recentere glasobjecten van Copier zowel gebruiksglas als unica.

Of ze nu uit de jaren '20 stammen of uit de jaren '80, ze doen allemaal even modern aan. Op de bovenverdiepingen zijn vijfendertig objecten te zien die Tagliapietra speciaal voor deze tentoonstelling maakte.

Copier en Tagliapietra, Inspiratie in glas. T/m 29 okt in Museum Het Paleis, Lange Voorhout 74, Den Haag. Di t/m zo 11-17u. Het werk van Tagliapietra is te koop.

Gerhard Richter

Twee jaar geleden publiceerde de schilder Gerhard Richter Atlas, een dik boek gevuld met zo'n vijfduizend foto's, die gelden als zijn voornaamste inspiratiebron. Het is een curieus overzicht: Richter baseert zijn figuratieve werk volledig op kiekjes; hoe onbeduidender hoe beter, lijkt het wel. Hij gebruikte de fotografie zoals een negentiende-eeuwse schilder dat deed; een foto is voor hem geen afspiegeling van een bestaande werkelijkheid, maar een werkelijkheid op zich, die je kunt gebruiken als model.

Doorslaggevend voor het succes van die werkwijze is dat Richter een virtuoos schilder is. Door zijn enorme verfbeheersing slaagt hij erin werkelijkheid, schilderkunst en fotografie bijna te laten samenvallen. Het Tilburgse Museum De Pont zijn tekeningen en aquarellen 1964-1999 en schilderijen 1999.

Gerhard Richter: tekeningen en aquarellen 1964-1999, schilderijen 1999 t/m 8 okt in De Pont, Wilhelminapark 1 Tilburg. Di t/m zo 11-17u.

Montmartre

Tentoonstelling in het Van Gogh Museum over de beroemde Parijse kunstenaarswijk Montmartre. Deze buurt was aan het eind van de negentiende eeuw de ontmoetingsplaats van schilders, schrijvers, componisten en acteurs. Uit hun samenwerking kwamen vele avant-gardistische scheppingen tot stand. Bekend zijn de geïllustreerde kranten, prenten, posters, tekeningen en tijdsgebonden drukwerk zoals uitnodigingen en theaterprogramma's. Op de tentoonstelling zijn onder meer Henri de Toulouse-Lautrec en Georges de Feure vertegenwoordigd.

Het meest verrassend blijken echter de werken van vergeten kunstenaars. Mensen die nu moeten worden gezien als de ware voorlopers van 20ste-eeuwse stromingen als Dada en Surrealisme.

De wereld van Montmartre. Amusement en avantgarde, 1875-1905. T/m 24 sept. in nieuwe vleugel van het Van Gogh Museum, Paulus Potterstraat 7, Amsterdam.

Apen

In het land van de farao's werden apen vereerd als verschijningsvormen van god op aarde en op de expositie Apen in het oude Egypte in het Amsterdamse Allard Pierson Museum is op tal van afbeeldingen te zien hoe groot de rol van het `heilig' diertje een paar duizend jaar in Egypte geweest is. Eigenlijk dankt de tentoonstelling haar bestaan aan het onderzoek van de Amsterdamse viroloog en aidsonderzoeker Jaap Goudsmit, die in 1996 op zoek ging naar het DNA van apenmummies.

Helaas voor Goudsmit was door het mummificatieproces het DNA vernietigd, maar dankzij zijn uitgebreide onderzoek weten we nu dat de oude Egyptenaren niet alleen bavianen, maar ook groene meerkatten en berberapen mummificeerden en in graven bijzetten. Daarmee leverde Goudsmit toch weer een belangrijke bijdrage aan de Egyptologie.

Apen in het oude Egypte t/m 29 okt in het Allard Pierson Museum, Oude Turfmarkt 127, Amsterdam. Di t/m vr 10-17u, za en zo 13-17u.

En verder

Pelgrims, De weg der wonderen; pelgrims tussen Pavia en Rome t/m 8 okt in het Museum Catharijneconvent, Lange Nieuwstraat 38/ Nieuwegracht 63,Utrecht. Di t/m vr 10-17u, za en zo 11-17u.