Schröder vreest de kleine man

De Duitse bondskanselier, Gerhard Schröder, wil de milieubelasting handhaven. Maar onder druk van acties gaat hij vrachtvervoerders en automobilisten compenseren.

Gerhard Schröder (SPD) wil graag een kanselier zijn voor de kleine man in Duitsland en niets is zo vervelend als diens toorn. Na dagen van protesten begint de woede van de burgers zo aan de Duitse kanselier te knagen, dat hij ,,sociale correcties'' heeft aangekondigd.

De noodkreten komen niet meer alleen van boze vervoerders, die overal in het land prikacties uitvoeren. Gisteren werd Schröder tijdens een bezoek aan het Oost-Duitse Schwerin behalve door chauffers ook uitgejouwd en uitgefloten door honderden boeren en willekeurige voorbijgangers zoals AOW-ers en familievaders, die de hoge energieprijzen beu zijn.

Gisteren hebben honderden chauffeurs en boeren de binnenstad van München lamgelegd, vandaag blokkeerden demonstranten het verkeer in Hannover. Op 26 september willen vrachtvervoerders uit het hele land in kolonnes naar Berlijn rijden om tegen de regering te protesteren. Ze eisen afschaffing van de milieubelasting en verlaging van de motorrijtuigenbelasting.

Ook al is de omvang van de acties in Duitsland nog niet vergelijkbaar met die in Frankrijk en Groot-Brittannië, waar tankstations werden geblokkeerd, de dagenlange protesten van allerlei belangenorganisaties maken de regering-Schröder zichtbaar nerveus. Ruim 70 procent van de Duitsers staat immers achter de blokkades in Frankrijk, België en Engeland, blijkt uit opiniepeilingen. Bovendien wijst 80 procent van de Duitsers de omstreden milieubelasting af, die de rood-groene regering bij haar aantreden in 1998 heeft ingevoerd. Daardoor gaat de benzineprijs jaarlijks met 6 pfennig per liter omhoog zodat de prijs na vier jaar met 24 pfennig is gestegen. De milieubelasting op stroom bedraagt 2,5 pfennig per kilowattuur en op stookolie 4 pfennig.

Schröder en zijn kabinetsleden zijn al dagen in de weer om duidelijk te maken dat het grootste deel van de benzineprijsstijging is toe te schrijven aan de olieconcerns. Maar dat de regering met de protesten in haar maag zit, bleek wel uit het begrotingsdebat gisteren waarin de oppositionele CDU/CSU haar het vuur aan de schenen legde. Eerder al had CDU-voorzitter Angela Merkel de regering verweten nooit een alternatieve energiepolitiek te hebben ontwikkeld. En de milieubelasting was tot nog toe al helemaal niet gebruikt voor verlaging van de loonkosten, aldus Merkel.

CDU/CSU-fractieleider Friedrich Merz heeft ervoor gezorgd dat de milieubelasting de komende maanden op de agenda blijft staan. ,,De burgers worden bij de benzinepomp op een schaamteloze manier gepakt'', zei een strijdlustige Merz, die goed op dreef was. Hij riep Schröder op nog voor kerstmis met de ,,flauwekul'' van de milieubelasting op te houden. De overslaande stem van de anders zo gelaten minister Hans Eichel (Financiën) verried dat de benzinekwestie het kabinet hoog zit.

Ongeacht de protesten verhoogden bedrijven als Esso, Shell, Aral en DEA gisteren opnieuw de prijs van benzine met 4 pfennig en van diesel met 5 pfennig de liter. Een liter kost in Duitsland gemiddeld 1,77 mark; superbenzine gemiddeld 2,16 mark. Volgens de vereniging voor automobilisten, de ADAC, hebben de prijzen voor super en diesel een ,,recordhoogte'' bereikt. Daarom vindt een overgrote meerderheid van de Duitsers (81 procent), dat de regering van de volgende verhoging van de milieubelasting per 2001 moet afzien. Zelfs 55 procent van de aanhangers van de Groenen vindt het te dol worden en wil een streep halen door de milieubelasting.

,,De milieubelasting ruïneert vooral de kleine man'', zei Friedrich-Adolf Jahn, voorzitter van de Vereniging van Huis- en Grondbezitters. Particuliere huishoudens moeten dit jaar 30 miljard mark extra aan stookkosten uitgeven, heeft hij berekend. De milieubelasting heeft een gezin van vier personen de afgelopen twee jaar al 500 mark extra gekost. ,,Als de milieubelasting niet snel wordt afgeschaft, horen families en particuliere huishoudens eenduidig tot de verliezers'', zei Jahn.

Ook SPD-politici in de deelstaten worden zenuwachtig van de grote weerstand. Ute Vogt, lijsttrekker van de SPD bij de verkiezingen komend voorjaar in Baden-Württemberg, zei dat ,,de milieubelasting voor ons een probleem kan worden''. De minister-president van Rijnland-Palts, Kurt Beck (SPD), stelde zijn partij deze week voor na te denken over verhoging van de kilometeraftrek voor werknemers (70 pfennig per kilometer). Ook minister van Sociale Zaken, Harald Schartau, trok bij de kanselier aan de bel. ,,De ontevredenheid van de mensen zal enorm groeien'', waarschuwde Schartau.

De lakonieke uitlating van de groene politicus Peter Swane uit Sleeswijk-Holstein dat ,,mensen desnoods maar van hun vakantie moeten afzien'' doen de kanselier geen goed. Daarom kondigde hij gisteren ,,sociale correcties'' aan ten gunste van sociaal zwakken, AOW-ers, vrachtvervoerders en automobilisten. De milieubelasting blijft, zei Schröder resoluut.