Mediabeleid van Kremlin oogst kritiek

Ruslands nieuwe richtsnoer voor het mediabeleid, die woensdag op een website van het Kremlin is gepubliceerd, biedt president Poetin armslag om de persvrijheid in te perken.

Die waarschuwing laten mediaspecialisten weerklinken in reactie op de zogeheten ,,informatie-veiligheids-doctrine''. Dit 46 pagina's tellende document, deze zomer opgesteld door de Kremlin-Veiligheidsraad en zaterdag door Poetin ondertekend, beschrijft in vage, suggestieve termen hoe de overheid dient om te gaan met informatiestromen.

Zo moet de staat garanderen dat het publiek in binnen- en buitenland voorzien wordt van ,,waarheidsgetrouwe informatie'' over het Kremlinbeleid. De doctrine signaleert het gevaar van ,,de verspreiding van desinformatie'', en beoogt te voorkomen dat de media een dreiging voor de nationale veiligheid worden. In een andere volgens critici omineus klinkende passage wordt het Kremlin aangespoord de rechten van de buitenlandse media in Rusland scherper ,,te definiëren''. Het zakenblad Kommersant voegt hier aan toe: ,,Lees: te beperken.''

De krant Segodnja concludeert uit de tekst dat de staat informatie ,,als een gevaar'' beschouwt. ,,Deze doctrine lijkt de overheid tegen het publiek te willen beschermen'', meent Aleksej Simonov van de Glasnost-denktank. Volgens hem heeft Rusland van ,,het KGB-kind Poetin'' geen liberale houding jegens de media te verwachten.

Bij de presentatie van het document zei de vroegere defensieambtenaar Anatoli Streltsov, een van de auteurs, dat Ruslands mediawetgeving op enkele punten aanpassing behoeft. Aleksandr Pikajev van het Moskouse Carnegie Centrum wijst erop dat die wetten ,,de belangrijkste verworvenheden zijn van de hervormingen onder oud-president Jeltsin''. De wens om aan die juridische waarborgen te sleutelen noemt hij ,,zorgwekkend''.

Volgens de publiciste Jevgenia Albats is het document ,,opgesteld door bange mensen die geen idee hebben in wat voor wereld ze leven''. De aanname van de informatiedoctrine valt samen met een poging van het Kremlin de publieke omroep ORT, die voor 51 procent in handen is van de staat, weer onder effectief toezicht te plaatsen. ORT vervulde een prominente rol bij het aanklagen van de inertie, botheid en leugenachtigheid van de autoriteiten bij de Koersk-tragedie, waarbij de 118-koppige bemanning van deze kernonderzeeer de dood vond.

De nieuwe informatiedoctrine benadrukt de rol van de staat, die behalve het beveiligen van computers tegen inbraak, ook inhoudelijk een actievere rol moet gaan spelen. Het uitdragen van ,,morele waarden, de traditie van patriottisme en humanisme'' en het belichten van 's lands ,,culturele en wetenschappelijke potentieel'' behoort nadrukkelijk tot haar taak.