Lady en rebel

De najaarsmode lonkt aan alle kanten en glossies kondigen de nieuwste trends aan. Opvallend is vooral de hoeveelheid luxe en overdaad. Een verkenning.

Het grijze minimalisme is definitief uit het modebeeld verdwenen. Deze zomer begon het bescheiden met een run op rood en fuchsia. Komend najaar kunnen we kiezen uit veelkleurige namaak-pucciprints, laarzen in kleurige reptielprint, glimmend leren broeken, tweed mantels met (nep)bontkraagje of een knielange rok in burberry-ruit. Tenminste, als we af gaan op wat er momenteel in de grote modewinkels hangt van H&M, WE, Mango en Zara (de laatste opent dit najaar een winkel in Amsterdam). Maar ook topwinkels met merken als Prada, Miu Miu en Yamamoto vertonen dit beeld. Wie snel een overzicht wil hebben van de najaarsmode, moet de Britse Vogue kopen: `het grote modenummer, ga niet uit winkelen zonder' weegt meer dan een kilo, maar biedt waar voor z'n geld en gewicht. Modereportages in woord en vooral beeld maken de lezer niet alleen hebberig, ook wordt direct duidelijk waar de nieuwe trends vandaan komen. De mode beweegt zich dit najaar tussen twee uitersten: de lady en de rebel. De ontwerpers grijpen terug op de jaren tachtig, twintig en veertig.

In de meeste collecties overheerst een zeer luxe, vrouwelijk beeld. Rijkdom, echt of gespeeld, komt tot uiting in de kleding. Afgeleid van de jaren tachtig is de wat opschepperige yuppie-stijl, waarin goud en logo's een grote rol spelen. Wie zich uit die tijd nog series als Dynasty kan herinneren, de powerdressing van de eerste zakenvrouwen en de poenerige stijl van de eerste yuppies, zit al aardig in de goede richting. Van de jaren twintig en veertig leenden ontwerpers een meer chique en klassieke stijl, damesachtig en tuttig, compleet met handtasjes en bijpassende schoenen, bontjes, strikblouses en oerdegelijke stoffen als tweed en crêpe.

Afzetten tegen dat uiterlijk vertoon gebeurt ook, daarvoor keken de designers naar de periode van punk en newwave. Daardoor zijn er veel Schotse ruiten, zwart leer, ladderstoffen, jurken over leggings en ingeknipte kledingstukken te zien.

Het zou makkelijk zijn als je als vrouw uit deze drie stijlen kon kiezen. Maar zo werkt het niet meer in de mode. Er wordt niets gedicteerd, het is juist de kunst om alles met elkaar te combineren. Het liefst mixen ontwerpers alles door elkaar waardoor een eclectisch beeld ontstaat. Het resultaat is nog steeds damesachtig door de nadrukkelijke aanwezigheid van rokken en jurken, maar de mix van prints, materialen en accessoires bepalen de sfeer. Het ziet er òf simpel en classy uit, òf juist overdadig en expres fout.

De nieuwe mode verkoopt goed. Christine van Liempdt, verantwoordelijk voor de collectie van Cobra in Den Bosch (met merken als Yamamoto, Dries van Noten en Veronique Branquinho), is verbaasd over wat haar klanten momenteel aan kleding uitgeven. ,,De dure stukken zijn het eerste weg. Simpele cashmere truitjes van rond de duizend gulden gaan moeiteloos over de toonbank.'' Ook Kiki Niesten van de gelijknamige zaak in Maastricht, waar o.a. Prada, Miu Miu en Marni worden verkocht, mag niet klagen. ,,Bontkraagjes? Ik kan ze niet aangesleept krijgen.'' En dat zijn hele simpele, maar o zo modieuze, kraagjes met een lintje, die wèl een paar honderd gulden kosten. Gerda van Ravenstein in Amsterdam is ook tevreden met de start van het nieuwe seizoen. ,,Als enige in Nederland verkopen wij nu de eerste prêt-à-portercollectie van Viktor & Rolf en die is praktisch uitverkocht.''

Alle drie zeggen ze blij te zijn dat de mode zo nieuw en kleurrijk is. ,,De mensen zijn duidelijk toe aan iets anders'', aldus Niesten. ,,Luxe is een echte trend aan het worden, met aandacht voor accessoires zoals bij elkaar passende schoenen en tassen en dure materialen als bont en leer.'' Haar klanten laten het zwart nu vaak links liggen en kiezen voor kleur: veel camel, bruin, paars en felle accenten. Van Liempdt prijst vooral de draagbaarheid van de nieuwe mode en de retro-stijl, al is de nieuwe roklengte (net over de knie) volgens haar wel even wennen voor sommige vrouwen. Van Ravenstein moet persoonlijk niets van al die aangedikte vrouwelijkheid hebben. ,,Het moet er niet te damesachtig uitzien, ik vind 't het mooiste als een vrouw een jurk combineert met stoere laarzen.'' Zij is vooral te spreken over de materialen, die soms winters aandoen doordat ze dik en zwaar zijn en bijvoorbeeld heel grof gebreid.

Luxe en overdaad. Of je wilt of niet, het past bij deze tijd van optimisme en nieuwe rijkdom. Het is uit met politiek-correct gedrag, er wordt openhartig gepraat over geld tijdens etentjes en wie goede zaken doet met zijn dotcom-bedrijfje of als amateurbelegger, laat dat aan de buitenwereld zien. En wie het geld niet heeft, laat zich meedrijven op de golf van optimisme. Het is dan ook niet verwonderlijk dat mode-ontwerpers zich hebben laten inspireren door de jaren tachtig, waarin het kleedgedrag ook verwees naar de status (en de portemonnee) van de drager. Of op z'n minst de suggestie kon wekken. Typische iconen uit de jaren `80/`90 beleven een revival, zoals mode-ontwerper Azzedine Alaia (zijn tweedehands creaties uit de jaren tachtig zijn een gewild item) en supermodellen als Claudia Schiffer en Christy Turlington.

Het is moeilijk te zeggen wat de vrouw van nu concreet aanspreekt. De meeste vrouwen laten zich niet meer de mode voorschrijven. Ze pikken uit het aanbod wat ze leuk vinden en dragen dat op hun eigen manier. Ze laten zich leiden door stemmingen en omstandigheden en passen daar hun kleedgedrag op aan. Om die stemmingen te doorgronden huren modehuizen speciale trendwatchers in, die het gevoelsleven van hedendaagse vrouwen moeten vertalen naar de ontwerpers. Het New-Yorkse Bureau Betak helpt bijvoorbeeld modehuizen als Christian Dior en Donna Karan bij het bepalen van de sfeer rond hun collectie. Bij Dior draaide het allemaal om een vrouw die verleidelijk, sexy, sensueel, spiritueel, sophisticated en sterk is (en welke vrouw is dat niet van tijd tot tijd?). En bij Donna Karan ging het om een actieve, energieke vrouw, die sterk, sexy, gevoelig, doelgericht en onderhoudend was. Als kleedgedrag met de stemmingen meegaat, dan is de najaarsmode bij uitstek geschikt omdat die zo uiteenlopend is: de ene dag een klassieke lady op hoge hakken, de andere dag een dwarse punker op motorlaarzen.