Hillary zwoegt tegen onbekende Lazio

Terwijl Gore en Bush hun titatengevecht om het presidentschap leveren, heeft op een zijpodium in New York een ander spektakel plaats: de First Lady contra Rick Lazio, om een zetel in de Senaat.

De eerste grote televisie-ontmoeting in het Amerikaanse verkiezingsseizoen ging tussen één van de bekendste vrouwen in de wereld en een tot nu toe onbekend Congreslid uit Long Island. Maar Hillary Clinton moest zwoegen voor haar punten.

Het live televisiedebat werd gevoerd in Buffalo, in het noorden van de staat New York. Inzet was de Senaatszetel voor de staat, waar de kiezers tegelijk met de presidentsverkiezingen op 7 november over stemmen. De echtgenote van de president debuteert als kandidaat voor een publiek gekozen ambt. Haar tegenstander Rick Lazio zit al in het Huis van Afgevaardigden. Hij dankt zijn kandidatuur aan de ziekte van New Yorks burgemeester Rudolph Giuliani, die zich terugtrok uit de Senaatsrace.

Amerika's First Lady had zich bij herhaling en wat braaf als voorvechter van schoolkinderen en minderbedeelden aangeprezen, toen de presentator van het debat op de New Yorkse televisie mevrouw Clinton herinnerde aan haar pogingen het Lewinsky-schandaal te sussen: ,,Er is rook, maar geen vuur''. Zij verklaarde destijds dat de beschuldigingen als zou de president in het Witte Huis onjuist met een stagiaire zijn omgesprongen berusten op `een uiterst rechts complot'.

Terwijl de beelden van dat nationale tv-optreden werden vertoond, leek de Hillary Clinton van nu iets te slinken in haar lichtblauwe broekpak. Zij hernam zich en bekende: ,,Dat was een erg moeilijke tijd, voor mij, voor mijn gezin en voor het vaderland. Ik betreur het diep dat iedereen dat heeft moeten meemaken.''

De eerste Amerikaanse voegde er aan toen: ,,Natuurlijk heb ik niemand misleid. Ik kende de waarheid niet. Mijn man heeft erkend dat hij zijn gezin en het land heeft misleid.''

Zonder veel overgang, met de zelfde vrome blik, koppelde Hillary Rodham Clinton aan deze episode haar dertigjarige, permanent strijd voor het welzijn van kinderen. Maar de Republikein Lazio, die jong oogt voor zijn 42 jaar, maakte van de confessie een zwaktebod door een eerdere aanval op Clinton te herhalen: zij heeft het land in verlegenheid gebracht. ,,U bent van het soort dat alleen spijt heeft als zij tegen de lamp lopen. New Yorkers geven meer om wat je doet.''

Een ander moment waarop Lazio de aanval koos en Clinton niet effectief terugsloeg, was tegen het eind van het debat. Lazio bood Clinton op het toneel een `campagne-verdrag' ter directe ondertekening aan waarin hij verklaarde geen soft money te hebben gebruikt voor zijn campagne: grote donaties van bedrijven en personen aan stichtingen die de kandidaat steunen, zonder dat de kandidaat de wet op de maximale campagne-giften overtreedt.

Hillary, zoals haar campagne-brochures de kandidaat noemen, kwam niet verder dan een schamper lachje. ,,Ja, tekent u nu maar'', drong Lazio aan. De First Lady was hier kennelijk niet op voorbereid, zei dat zij graag meedeed als Lazio's aanhangers ophielden met hatelijke reclame tegen haar te maken. Waarop Lazio haar `het toppunt van hypocrisie' verweet: ,,U haalt soft money bij emmers binnen in Hollywood, ik heb geen dollar opgehaald.'' Hillary Clinton had nauwelijks minder gelijk, maar miste de alertheid in het debat om dat gelijk ook aannemelijk te maken.

De hardste aanval op Lazio lanceerde zij al in het begin van het uur. Lazio doet zich wel gematigd voor, aldus Clinton, maar ,,u bent een trouwe vazal geweest van Newt Gingrich'', de Republikeinse leider van enkele jaren terug, die ,,het land aan de rand van de afgrond heeft gebracht, voor zeventig miljard dollar bezuinigingen op de gezondheidszorg voor bejaarden doordrukte en ongehoord in onderwijs heeft gesneden. U bent trots op wat u heeft gedaan? Een gotspe.''

De laatste peilingen vóór het debat van gisteravond gaven de Democratische kandidate een minieme voorsprong (50 procent) op de welbespraakte Republikein (47 procent). Haar standpunten op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg (,,ik ben nu voorstander van kleine stapjes'') doen het goed, maar zij haalt niet het betrouwbaarheidsvotum dat zij nodig heeft.

Maar Hillary Clinton, die van Lazio iedere dag te horen krijgt dat zij een nieuwkomer in New York is, vatte haar kansen goed samen: ,,Het is belangrijker waar ik voor zal vechten dan waar ik vandaan kom.'' De New Yorkers lijken zich dat nog af te vragen.