`Heilig Kruis' actiemiddel in Athene

De Grieks-orthodoxe kerk zet een heiligdom in bij haar actie voor het behoud van de vermelding van religie op identiteitsbewijzen.

Sinds gistermiddag staan Grieken in lange rijen voor de Metropoolkerk die onlangs werd heropend na herstel van de schade, veroorzaakt door de aardbeving van een jaar geleden. Daar kussen zij een stuk van het Heilig Kruis, het grootste dat is overgeleverd, in goud ingelegd, dat sinds 728 in de Kerk van het Heilige Graf in Jeruzalem wordt bewaard. Het is op verzoek van de Atheense aartsbisschop Christódoulos naar de Griekse hoofdstad overgevlogen ter versterking van een handtekeningenactie die vandaag, op de feestdag van het Heilig Kruis, begint en tot 25 maart volgend jaar zal voortduren.

De bedoeling is miljoenen handtekeningen te verzamelen – in ieder geval meer dan drie miljoen, de stemmen waarmee de Pasok dit voorjaar aan de macht bleef – voor de eis een referendum te houden over het behoud van de vermelding van de religie op het nieuwe identiteitsbewijs. De socialistische regering vindt zo'n vermelding te persoonlijk, de Grieks-Orthodoxe Kerk acht haar een onderdeel van de `identiteit van het Griekse volk' dat voor 97 procent orthodox is.

De campagne zal binnen en buiten de kerken worden gevoerd. In 5000 kantoren in het hele land kan de petitie worden getekend, maar de priesters zullen ook alle huizen langs gaan, hetgeen vooral in de dorpen heel wat handtekeningen zal opleveren. Gehoopt wordt verder dat 120 van de 300 afgevaardigden zullen tekenen, het aantal dat de grondwet voorschrijft voor het openen van een referendumprocedure. Enkele Pasok-parlementariërs steunen de kerk.

De aartsbisschop oogst met zijn initiatief veel kritiek. Een woordvoerder van de regering noemde het ,,onzinnig''. Ook een aantal metropolieten (bisschoppen) is niet enthousiast over de inschakeling van dit allerheiligste symbool in een confrontatie die door velen als een machtsstrijd wordt ervaren.

De onafhankelijke parlementariër Jorgos Karatzaféris heeft de feestdag van het Kruis uitgekozen voor de oprichting van een ultra-rechtse, christelijke partij – de LAOS, wat `volk' betekent, maar ook de afkorting is van `Orthodoxe Volks Concentratie'. Christelijke partijtjes zijn tot nu toe in Griekenland steeds mislukt, maar Karatzaféris hoopt te kunnen profiteren van het huidige klimaat. De aartsbisschop zal niet openlijk steun geven aan de nieuwe partij, maar hij zal ook niet aanraden er niet op te stemmen. Karatzaféris hoopt stemmen te trekken van de rechter vleugel van de grote oppositiepartij Nieuwe Democratie (ND), waartoe ook monarchisten worden gerekend.

De nieuwe partij zal organisatorisch worden ingedeeld in diocesen (bisdommen) in plaats van provincies. De oprichter was gisteren een van de eersten die het Heilige Kruis eer bewezen. Zijn partij strijdt behalve tegen de `ondermijning van de orthodoxie' ook tegen buitenlanders en joden, die de vijanden bij uitstek van het Ware Geloof zouden zijn. Op het kleine televisiestation Telecity wordt al maandenlang dagelijks uiting gegegeven aan antisemitisme, zonder dat dit daarbuiten overigens veel reacties opwekt.