Een allochtoon? Revolutie!

Big Brother 2, dat vanavond van start gaat, belooft een stuk spannender te worden dan zijn voorloper. Het is de vraag of dat wel zo slim is.

Om de eerste serie van Big Brother hangt nu al een sfeer van televisiegeschiedenis en nostalgie. Het programma groeide vorig jaar uit tot een fenomeen dat volgens de meeste mediagoeroe's helemaal niet meer mogelijk was in het huidige mediatijdperk van talloze televisiekanalen en nieuwe media: een samenbindende, collectieve televisie-ervaring. Een nieuw medium als internet verhinderde dat niet, maar werkte juist versterkend.

Internet fungeerde als een digitale watercooler, waar elke aflevering uitgebreid werd besproken. Big Brother zal worden opgenomen in het rijtje legendarische programma's met onder meer Open het dorp, Eén van de acht en Stuif-es-in. Het is een kwestie van tijd voordat fragmenten uit de eerste serie te zien zullen zijn in VPRO's Zomergasten.

Die nostalgische sfeer wordt ook in de hand gewerkt door de enorme knulligheid van de eerste reeks van Big Brother. De programmamakers van John de Mol probeerden wel voortdurend om er een typisch Aalsmeers, glad glitter-product van te maken, maar dat mislukte steeds door allerlei kinderziektes en fouten in de opzet – het was immers nieuw. Zo was het veel te gemakkelijk voor de kandidaten om uit het huis te stappen. Een groot deel van het plezier zat 'm in de steeds wanhopiger pogingen om het programma überhaupt drie maanden gaande te houden.

De kandidaten kregen daarbij voortdurend meer macht in handen. Big Brother was een soap, waarbij de personages een eigen leven gingen leiden, en een stuk complexer in elkaar bleken te steken dan de makers vermoedden. Daarom was Big Brother ook leuker dan soap.

Veel van die kinderziekten zullen zijn verholpen in de nieuwe serie, die vanavond begint. Het wordt in ieder geval een stuk spar-taanser. Het budget van de bewoners gaat omlaag, ze zullen hun eigen bieflapjes moeten snijden uit een halve koe, en voor gebruik van de douche zal moeten worden betaald. De kandidaten zullen vermoedelijk ook een flinke borg moeten betalen, zodat ze minder luchthartig het huis kunnen verlaten. En de groep zal diverser van samenstelling zijn. Een allochtoon? Een homo? Revolutie!

Maar het grootste verschil zal natuurlijk zijn dat de nieuwe bewoners de vorige serie hebben gezien. De eerste serie was weliswaar al een volstrekt artificiële situatie. Dat bleek wel uit het voortdurend herhaalde mantra `je moet gewoon echt jezelf zijn'. Onmogelijk in elke groep, maar al helemaal op televisie. De verklaring van het succes – dat het allemaal draait om `gewone' mensen – is ook maar een deel van het verhaal. Het was daarnaast gewoon een freakshow rond de vraag: wie zijn die idioten die zich 24 uur per dag laten filmen?

Niettemin, de eerste lichting kon niet weten hoe de beelden precies overkwamen op televisie, simpelweg omdat ze het programma zelf niet konden bekijken. In de nieuwe serie zal ook het laatste restje onbevangenheid zijn verdwenen. Het is erg onwaarschijnlijk dat nog iemand de kardinale regel om in de gunst te blijven van het publiek – niet te veel roddelen! – zo uit het oog zal verliezen als de machiavellistische keukenprins Willem.

Overigens zijn de aanvankelijke bezwaren van psychologen tegen Big Brother, die vreesden voor psychische schade bij de kandidaten, later wel heel gemakkelijk weggewuifd. Het is moeilijk voorstelbaar dat Willem geen enkele schram heeft overgehouden aan het volksgericht dat tegen hem ontstond in de laatste weken van het programma. Op internet nam dit de vorm aan van een ware hetze. Dat is de keerzijde van deze collectieve televisie-belevenis.

De makers zullen vooral proberen om de nieuwe serie spannender te maken. Het is de vraag of dat wel zo slim is. Lamlendigheid was een belangrijk deel van de aantrekkingskracht van het programma. Voor het huidige economische polderwonder, wordt een flinke prijs betaald in de vorm van haast en stress. De lethargie in het Big Brother-huis appeleerde aan het verlangen even van iedere verantwoordelijkheid te zijn verlost. De comateuze presentatie van Rolf Wouters en Daphne Deckers – in de nieuwe serie vervangen door Beau van Erven Dorens en Esther Duller – sloot hier naadloos op aan. Precies dit gevoel – hangen op de bank voor de televisie en òp de televisie – moet in de nieuwe serie tot een minimum worden beperkt. Er gaan weer veel mensen kijken. Maar het wordt geen gebeurtenis.

Big Brother, Veronica, maandag t/m vrijdag, 18.55-19.30u., donderdag, 22.45-23.35u., zaterdag, 21.30-22.05u. en zondag, 17.55-18.35u.