DE GROOTSTE STUDIES BEOORDEELD

In de Keuzegids Hoger Onderwijs worden zo goed als alle opleidingen en studies ruimschoots behandeld. Hieronder staan de beoordelingen van de grootste studies aan hbo en universiteit samengevat.

Rechten

Traditioneel is rechten een `parkeerstudie' voor wie zijn definitieve keuze wil uitstellen. De opleiding is breed en niet al te moeilijk. Dat verklaart ook waarom zich vroeger elk jaar zeven- tot achtduizend nieuwe studenten meldden. De belangstelling is inmiddels teruggelopen, maar nog steeds is rechten met zo'n vijfduizend eerstejaars de grootste universitaire studie. De verhouding mannen/vrouwen ligt redelijk in evenwicht.

De laatste jaren hebben de meeste faculteiten de studie echter moeilijker gemaakt. Dat blijkt ook uit de studentenenquête van de Keuzegids: er wordt nauwelijks geklaagd over oninteressant of te makkelijk onderwijs.

Er zijn in Nederland negen rechtenfaculteiten, waarvan Tilburg de beste score haalt: een 7,46. Maar ook Nijmegen staat hoog aangeschreven, met een 7,27. De opleidingen zijn minder schools geworden. De studie in Maastricht krijgt het hoogste rapportcijfer voor het onderdeel `zelfstandig leren denken'. Laag scoren op dit gebied Amsterdam (de UvA) en Groningen. Deze laatste profileert zich nog altijd als een klassieke rechtenfaculteit.

Een moeilijk punt bij de modernisering van het onderwijs zijn de faciliteiten. Tilburgse en Nijmeegse studenten zijn het meest tevreden over bibliotheek, studieruimtes en computers. Maar elders is nog veel kritiek.

Economie

Net als rechten is economie een massastudie, met jaarlijks 3.500 eerstejaars, waarvan zo'n 70 procent mannen. Alleen al in Rotterdam melden zich jaarlijks zevenhonderd aanstaande economen. Deze massaliteit maakt het moeilijk een boeiende en uitdagende studie aan te bieden. Veel studenten vinden dan ook dat ze te weinig zelfstandig aan de slag kunnen, maar moeten werken in grote groepen. Stilzitten en luisteren, daar komt het bij de grote faculteiten (Groningen, Rotterdam en de Amsterdamse UvA en VU) op neer. Ook de docenten krijgen hier veel kritiek.

Nijmegen (rapportcijfer 7,39), Tilburg (7,17) en Maastricht (7,08) krijgen de beste eindcijfers. Dit hebben zij vooral te danken aan hun goede docenten en de praktische aanpak van het onderwijs. Het laagst scoort de Vrije Universiteit (6,69).

Psychologie

Psychologie is in grootte de tweede studie voor vrouwen: jaarlijks melden zich meer dan tweeduizend eerstejaars, waarvan slechts een kwart man is. De studie kent diverse afstudeervarianten, die soms een sterk biologische of juist sociale invalshoek hebben.

Het `probleemgestuurd onderwijs' van de faculteit in Maastricht krijgt het beste oordeel van de studenten: een 7,30. Zij hebben vooral waardering voor het aspect `zelfstandig leren denken'. Maastricht kijkt vooral naar de biologische kant van psychologie. Wie daar niet voor kiest, kan beter in Leiden (7,13) of Tilburg (7,12) terecht.

Utrechtse psychologiestudenten zijn verreweg het minst tevreden. Gemiddeld geven zij een 6,60 aan hun faculteit. De samenhang tussen de vakken is onduidelijk en de inhoud is niet actueel. Ook de faciliteiten en de studiebegeleiding zijn niet goed.

(Technische) Bedrijfskunde

Bedrijfskunde is een relatief nieuwe, brede studie. Een duidelijk beroepsprofiel van bedrijfskundigen bestaat niet: zij werken in allerlei sectoren in allerlei soorten functies. Er zijn jaarlijks meer dan tweeduizend eerstejaars, waarvan tweederde man is.

Er zijn zes universiteiten in Nederland die de studie aanbieden. Twee hiervan (Eindhoven en Twente) bieden de variant technische bedrijfskunde. In Groningen kunnen studenten in het tweede jaar kiezen tussen (algemene) bedrijfskunde en technische bedrijfswetenschappen.

Eindhoven (de meest exacte studie) en Maastricht krijgen de hoogste cijfers van de studenten: respectievelijk een 7,22 en een 7,21. Rotterdam staat het laagst in de ranglijst, met een 6,71.

Geneeskunde

Net als de verpleegkundigen dreigen ook artsen een zeer schaarse beroepsgroep te worden. Nu al telt Nederland minder medici per duizend inwoners dan de meeste omringende landen. En dat dreigt alleen maar erger te worden. Zeker omdat voor de opleiding een numerus fixus geldt – de laatste jaren werden maximaal 1.230 studenten per jaar toegelaten. Studenten geneeskunde – zestig procent van hen is vrouw – hoeven voor werkloosheid niet te vrezen, maar wel voor lange werktijden en een hoge werkdruk.

Er zijn acht medische faculteiten in Nederland. Maastricht staat al jarenlang op de eerste plaats, met een rapportcijfer van 7,64. Groningen (7,44) en Nijmegen (7,37) komen op plaats twee en drie. Dit zijn de drie faculteiten die ook van de visitatiecommissie in 1997 een goede beoordeling kregen, omdat zij theoretische en praktische vorming goed weten te combineren.

Leiden (6,90) staat onderaan de lijst. Hier klagen studenten over een gebrek aan samenhang tussen de verschillende vakken, de kwaliteit van docenten en – vooral – te weinig mogelijkheden om zelfstandig te leren denken. Ook Utrecht staat laag met een 7,02. Maar hier is het programma onlangs ingrijpend veranderd, en eerstejaars zijn hier zeer enthousiast over.