DE GROOTSTE STUDIES BEOORDEELD

In de Keuzegids Hoger Onderwijs worden zo goed als alle opleidingen en studies ruimschoots behandeld. Hieronder staan de beoordelingen van de grootste studies aan hbo en universiteit samengevat.

Pabo

Verreweg de grootste hbo-opleiding is de pedagogische academie, kortweg pabo. De tekorten aan leraren in het basisonderwijs zijn gigantisch, en daar profiteren de pabo's van. Afgestudeerden kunnen direct aan de slag. Door de goede arbeidsmarktperspectieven en het verbeterde imago van de pabo's neemt het aantal inschrijvingen jaarlijks toe. Het zijn wel vooral meisjes (85 procent van de eerstejaars) die leraar willen worden.

De studenten zijn over het algemeen zeer tevreden met de kwaliteit van hun opleidingen. Gemiddeld krijgen de pabo's het rapportcijfer 7,14. Dat is na de hotelschool de hoogste score binnen het hoger beroepsonderwijs. De beste cijfers krijgen de opleidingen in Zeist (Helicon, rapportcijfer 7,89), Helmond (Kempel, 7,86) en Zwolle (KPZ, 7,75). Over het algemeen worden de kleine opleidingen beter gewaardeerd dan de grote.

Al tijden onder de maat scoort EFA in Amsterdam. Deze opleiding heeft van minister Hermans al een `rode kaart' gekregen, wat betekent dat opheffing dreigt als er niet snel iets verandert. EFA is de enige pabo waarvan studenten zeggen er niet weer heen te gaan als ze opnieuw voor de keuze stonden.

Commerciële economie

Commerciële economie, waarbij de nadruk ligt op marketing, is de populairste heao-opleiding. Het aantal eerstejaars groeit fors, maar de kans op werk is sterk conjunctuurgevoelig. Dat is op dit moment echter geen probleem. Anders dan de pabo is commerciële economie duidelijk een mannenopleiding: ongeveer eenderde van de eerstejaars is vrouw.

De opleiding wordt op 22 plaatsen in Nederland aangeboden. Duidelijke uitschieters naar boven of naar beneden zijn er niet. Behalve de opleiding in Breda (van de Hogeschool Brabant): deze scoort met een rapportcijfer van 7,11 verreweg het hoogst. Ook Leeuwarden (6,95) en Ichtus in Rotterdam (6,91) zijn aanraders. De cijfers van de andere opleidingen liggen tussen de 6,89 en 6,31.

Op deelonderwerpen zijn er wél uitschieters. Vooral over faciliteiten wordt geklaagd – maar dat is een algemeen beeld in het hoger onderwijs. Op dit aspect scoren Enschede (rapportcijfer 5,3) en Deventer (5,4) als enige echt onvoldoende.

Bedrijfseconomie

Bijna net zo groot als commerciële economie is de opleiding bedrijfseconomie. Hier ligt de nadruk op de financiële administratie van bedrijven. De arbeidsmarktperspectieven zijn minder conjunctuurgevoelig dan bij de commerciëlen. Het percentage mannen ligt iets hoger.

Ook hier scoort de opleiding in Breda weer het best van de 21 heao's die bedrijfseconomie aanbieden, met een rapportcijfer van 7,14. Net iets minder scoort Sittard (Hogeschool Limburg), met een 7,12.

Ook hier zijn er geen echte afraders. Het laagst op de lijst is de HES in Rotterdam (eindcijfer 6,44). Vooral de slechte beoordeling voor de bibliotheek- en computerfaciliteiten (een 5,5) speelt deze opleiding parten.

Sociaal-pedagogische hulpverlening

Sociaal-pedagogische hulpverlening (SPH) is een brede opleiding voor wie hulp wil bieden aan mensen in nood. Dit kunnen verslaafden zijn, bejaarden, kinderen of mensen met psychische problemen. De arbeidsmarktperspectieven voor SPH'ers zijn goed, ofschoon velen niet direct aan een baan kunnen beginnen op hbo-niveau, maar eerst op mbo-niveau aan de slag gaan. SPH is een echte vrouwenopleiding (15 procent is man). Binnen de hulpverlening is daardoor een schreeuwende behoefte aan mannen ontstaan.

Aan veel hogescholen is het niet mogelijk als eerstejaars student al aan de opleiding te beginnen. Propedeusejaren zijn vaak samengevoegd met opleidingen als cultureel-maatschappelijk werk en maatschappelijk werk en dienstverlening.

Van de 19 SPH-opleidingen scoren Maastricht (rapportcijfer 7,33) en De Horst in Driebergen (7,32) het best. Hekkensluiter is Groningen, waar studenten kritiek hebben op lesruimten, faciliteiten en docenten.

Verpleegkunde

Net als in het onderwijs is het personeelstekort in de verpleging nijpend. Voordat ze klaar zijn met hun opleiding, hebben veel verpleegkundigen daardoor al een baan. Tegen een geringe vergoeding, dat wel. Verpleegkundigen verdienen zo'n 500 gulden per maand minder dan de gemiddelde hbo'er. Net als de andere maatschappelijke en zorgopleidingen trekt ook verpleegkunde vooral vrouwelijke studenten.

Van de negentien opleidingen zijn de drie christelijke het best. De gereformeerde opleiding in Zwolle krijgt het rapportcijfer 7,77, Ede een 7,29 en Windesheim (ook in Zwolle) een 7,26. Slechte geluiden zijn nauwelijks te horen. Alleen Leiden scoort slecht, net als voorgaande jaren, met een gemiddeld cijfer van 6,06. Er zijn hier klachten over de roosters, de docenten en de faciliteiten.

Personeel en arbeid

Spil tussen werknemer en werkgever, zo zou je de afgestudeerde student personeel en arbeid kunnen noemen. Steeds meer studenten beginnen aan deze opleiding, en hun arbeidsmarktperspectieven zijn vooralsnog goed. Maar het is de vraag of dat zo blijft als het economisch minder gaat.

De opleidingen (21 in totaal) zijn hard bezig de opzet van het onderwijs te verbeteren. Studenten moeten vaker zelfstandig aan de slag. Dit wordt over het algemeen gewaardeerd. De drie beste scholen zijn de christelijke in Leeuwarden (rapportcijfer 7,12), Ede (7,11) en de andere, algemene school in Leeuwarden (7,10). De opleidingen in Noord-Brabant (Breda, Tilburg, Eindhoven en Den Bosch) staan onderaan de lijst, samen met Groningen. De scholen in de Randstad staan in de middenmoot.