Banken van naam gaan samen

Chase Manhatten, in grootte de derde bank van de Verenigde Staten, heeft gisteren bevestigd dat het de zakenbank JP Morgan koopt voor 35 miljard dollar in aandelen. Chase versterkt zich hiermee vooral op het terrein van het lucratieve zakenbankieren. De nieuwe combinatie, JP Morgan Chase, verwacht door het samengaan van de twee banken anderhalf miljard dollar op kosten te kunnen besparen. Verwacht wordt dat duizenden medewerkers hun baan zullen verliezen als gevolg van saneringsmaatregelen. De overname zou in het eerste kwartaal van volgend jaar afgerond moeten zijn

Van alle markten thuis

Met de overname van zakenbank JP Morgan heeft Chase Manhattan zich opnieuw versterkt. Chase krijgt nu een belangrijker positie op het gebied van fusies, overnames en aandelenemissies en haalt een indrukwekkende lijst nieuwe klanten in huis. Bovendien wordt de presentie van Chase in Europa, waar JP Morgan ruim de helft van zijn winst boekt en veel sterker is, aanzienlijk groter.

Het balanstotaal van JP Morgan Chase & Co, onder welke naam Chase Manhattan verdergaat, is door de overname flink vergroot. Het bedrijf blijft niettemin derde op de ranglijst van Amerikaanse banken, na Citigroup en Bank of America.

In de Verenigde Staten is Chase bij het grote publiek een stuk bekender dan JP Morgan, vooral doordat het overal in het land filialen heeft. De wortels van Chase Manhattan gaan terug tot 1799, toen de grondslag werd gelegd voor de Bank of Manhattan Company. Deze ging in 1955 samen met de Chase National Bank, waardoor Chase Manhattan ontstond. Enkele jaren geleden sloeg Chase Manhattan een grote slag met de verwerving van Chemical Banking Company, die zelf weer Manufacturers Hannover Bank had overgenomen.

Het was na die fusie van 1955 dat Chase begon aan een gestage groei onder David Rockefeller. Hij kwam van de `Manhattan-kant' en was de favoriete kleinzoon van oliemagnaat John D. Rockefeller, de legendarische baas van Standard Oil. Volgens David Rockefeller was hij de eerste in zijn familie die een normale baan in loondienst in de particuliere sector had.

Hoewel consolidaties in de financiële wereld bepaald niet nieuw zijn, zoals de ontstaansgeschiedenis van Chase Manahattan aangeeft, was tot voor een jaar of tien nauwelijks denkbaar dat zulke verschillende instituten als Chase Manhattan en JP Morgan zouden samengaan. De mondialisering van het financieel verkeer, deregulering in eigen land en concurrentieoverwegingen hebben de twee bedrijven nu samengebracht. William Harrison, topman van Chase Manhattan, zal de functies van chief executive officer en president bekleden. De topman van J.P. Morgan, Douglas Warner, wordt voorzitter van de raad van commissarissen van de nieuwe combinatie.

In het streven een financieel conglomeraat te worden met een brede gespreide activiteitenportefeuille, en zich vooral te versterken in de veel lucratiever `corporate finance', begon Chase een jaar geleden serieus bedrijven te begeleiden bij hun beursgang en bijvoorbeeld grote obligatieleningen te verzorgen. Daartoe nam het bedrijf de Californische zakenbank Hambrecht & Quist over, en Robert Fleming Holdings in Groot-Brittannië.

Bank met reputatie

Zakenbank JP Morgan had tien jaar geleden nog de grootste beurswaarde van alle Amerikaanse banken. Citigroup, de grootste Amerikaanse bank, is nu tienmaal zoveel waard. Het illustreert de relatieve neergang van de meest gerenommeerde bank op Wall Street. Nu JP Morgan opgaat in Chase Manhattan, eindigt een tijdperk.

Dat tijdperk begon in de negentiende eeuw met domineeszoon Junius Spencer Morgan. Toen hij ging samenwerken met George Peabody, een Amerikaanse bankier in Londen, ontstond het huis JP Morgan.

JP Morgan & Co. groeide uit tot een instituut dat onder leiding van Junius' zoon Pierpont het financiële zwaartepunt in de wereld verplaatste van Londen naar New York. Het Londense filiaal zou in 1910 zelfstandig verder gaan onder de naam Morgan Grenfell.

JP Morgan vestigde in de tweede helft van de negentiende eeuw zijn internationale reputatie met een lening ter grootte van 10 miljoen pond aan Frankrijk, tijdens de Frans-Duitse oorlog. Ook in de VS werd JP Morgan een instituut; zo financierde de bank de opkomst van de grote Amerikaanse industrieën door financiering van onder meer staalconcerns en spoorwegen.

JP Morgan speelde in de VS ook een belangrijke rol in 1907, toen ze grote paniek onder beleggers wist te voorkomen door op te treden als centrale bank. Het incident leidde tot oprichting van de Federal Reserve System, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, in 1913.

In 1935 ondervond de bank een tegenslag toe ze, als nawee van de beurskrach enkele jaren eerder, werd gedwongen de effectenafdeling te scheiden van andere bankactiviteiten. Hierdoor ontstond effectenbank Morgan Stanley, geleid door een nieuwe telg uit de Morgan-dynastie, Harry.

JP Morgan heeft altijd gegolden als een voorzichtige, maar ondernemende bank. Als het erom ging mazen te vinden in de Glass-Steagall wet – die de scheiding van bank-, effecten- en verzekeringsactiviteiten sinds 1933 regelde – liep de bank voorop. Gaandeweg vertoonde JP Morgan weer grote overeenkomst met het afgescheiden Morgan Stanley.

In de grote consolidatieslag die de Amerikaanse finaniciële wereld de laatste jaren in zijn greep heeft, was JP Morgan minder voorlijk. Wel zijn er geruchten geweest dat Deutsche Bank interesse had in een overname, en dat JP Morgan zelf interesse had in verwerving van zakenbank Donaldson Lufkin & Jenrette. Ten langen leste is het chique bankiershuis nu deel geworden van Chase Manhattan.

Volgens Douglas Warner is de overname van zijn JP Morgan zo ongeveer het beste wat Chase kon overkomen. Hij noemde het gisteren ,,een doorbraak' voor de beide bedrijven en zei dat hierdoor nu ,,uitzonderlijke vooruitzichten' bestaan op ,,verdergaande groei en winstgevendheid.'

JP Morgan Chase zet onder de naam JP Morgan de activiteiten voort als zakenbank en vermogensbeheerder. De naam Chase wordt gehandhaafd voor de werkzaamheden ten behoeve van de particuliere klanten, zoals sparen en hypotheekverstrekking.