PvdA: rol koningin bij formatie ter discussie

Aan de vooravond van het verschijnen van een kabinetsnotitie over de plaats van de monarchie, stelt de PvdA de rol van de koningin bij kabinetsformaties ter discussie. PvdA-fractieleider Melkert heeft hierover vanavond een debat belegd, waarvoor als sprekers uitsluitend partijleden zijn uitgenodigd die zich in het recente verleden als voorstanders van een grotere rol van de Tweede Kamer bij kabinetsformaties hebben doen kennen, of zich in het openbaar hebben geuit over andere vraagstukken rond de monarchie.

De benoeming van informateurs en formateurs bij kabinetsformaties door de koningin is een van de voornaamste punten in de discussie over de plaats van het staatshoofd, die de afgelopen maanden in de Haagse politiek vooral door D66-leider Th. de Graaf was geëntameerd. De sprekers op de PvdA-bijeenkomst, waarvoor de pers nadrukkelijk is uitgenodigd, zijn Ed van Thijn, Walter Etty, Peter Rehwinkel en Marja Wagenaar. Onderwerp van gesprek is een motie van het PvdA-congres uit 1998, waarin wordt gevraagd om een actievere rol van de Kamer en de samenleving bij formaties.

Dat de Kamer een (in-)formateur zou benoemen, in plaats van deze op advies van fractievoorzitters door de koningin te laten aanwijzen, is één van de punten die D66 de afgelopen maanden heeft ingebracht in het monarchie-debat, en die zonder Grondwetswijziging gerealiseerd kan worden. In 1971 ondernam de Kamer trouwens al een vruchteloze poging zelf een formateur aan te wijzen.

Melkert had in 1998 beloofd aan de congresmotie over de rol van de Kamer bij formaties uitvoering te geven. Het moment dat hij daarvoor heeft gekozen is niettemin verrassend. Of de rol van het staatshoofd bij formaties expliciet aan de orde komt in de notitie die Kok namens het kabinet op Prinsjesdag zal presenteren, is nog onbekend. Naar aanleiding van voortdurende geruchten over de inhoud van dit document zei de Rijksvoorlichtingsdienst vanochtend tegenover het ANP `dat Kok er nooit een geheim van heeft gemaakt dat hij geen enkele behoefte heeft aan grote wijzigingen'.