Missie EU mag Molukken binnen

Een waarnemersmissie van de Europese Unie met een ,,leidende rol'' voor Nederland mag van de Indonesische regering de situatie op de Molukken gaan onderzoeken.

Dit heeft minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) gisteren in New York meegedeeld na overleg met zijn Indonesische ambtgenoot Shihab, in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Het formele besluit moet maandag in de Europese raad van ministers in Brussel worden genomen.

Kok heeft gisteren in de Kamer gezegd dat hij nog dit weekeinde of maandag overleg wil tussen de regering en vertegenwoordigers van de Molukse gemeenschap in Nederland, onder wie jongeren. Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst zullen geen officiële vertegenwoordigers van de regering in ballingschap (RMS) worden uitgenodigd. Kok zelf, alsmede de ministers Van Boxtel (Minderheden) en Van Aartsen zullen daar bij zijn.

De waarnemersmissie van de EU die naar de Molukken mag bestaat uit EU-diplomaten in Jakarta. Dat hebben de vijftien EU-ambassadeurs in de Indonesische hoofdstad gisteren afgesproken. Hoeveel landen zullen deelnemen aan de missie en wanneer zij vertrekt, is volgens Van Aartsen nog niet te zeggen. ,,Nederland is aan zet om de taak van de missie te bepalen'', zei de minister. Het belangrijkste is volgens hem dat de delegatie ,,met eigen ogen kan gaan kijken'' hoe de situatie op de Molukken is.

Deze zomer is de toestand op de Molukken sterk verslechterd door de komst van fanatieke moslimstrijders uit Java en andere delen van de archipel. Sinds het uitbreken van het religieus geweld, begin vorig jaar, heeft de burgeroorlog op de Molukken al aan meer dan 4.000 mensen het leven gekost.

Volgens Van Aartsen vervult Nederland ,,met actieve diplomatie'' een ,,leidende rol'' bij het zoeken naar een oplossing voor de crisis op de Molukken. ,,Wij zijn een van de landen, die continu aan deze zaak heeft gewerkt en aandacht heeft gevraagd. Continu, ook binnen EU-verband.'' Premier Kok vroeg vorige week aandacht voor de Molukse crisis, in een toevoeging op het allerlaatste moment, tijdens zijn rede tot de Millennium Top van wereldleiders.

De Kamer wil een intensivering van het overleg met de Molukse gemeenschap in Nederland, in reactie op dreigementen van de Vrije Molukse Jongeren. Kok wees erop dat er al veel contact is en is geweest, ook op kabinetsniveau, en zei het ,,in hoge mate te betreuren'' dat een overmaat aan aandacht is besteed aan een kleine groep.

Van Aartsen noemde het ,,heel bijzonder'' dat Indonesië de EU-missie toestaat.

De Indonesische regering heeft gisteren nog een verzoek van de VN-Veiligheidsraad om een missie te ontvangen voor overleg over de situatie op Timor afgewezen, omdat zij de zaak intern wil oplossen. Volgens Van Aartsen heeft Indonesië al veel gedaan om het geweld op de Molukken in te dammen. Daardoor is er nu sprake van een ,,relatieve rust'', zei hij.

J. Wattilete, woordvoerder van de RMS (Zuid-Molukse regering in ballingschap) noemt de aankomende waarnemersmissie van EU-diplomaten naar de Molukken ,,een zeer positieve ontwikkeling.'' Het is volgens hem ,,de allereerste stap op hoog internationaal politiek niveau''. ,,Los van de resultaten en verwachtingen zijn wij daar verheugd over'', aldus de vertegenwoordiger.

Van Aartsen noemde het gesprek met Shihab ,,moeilijk''. De Nederlandse minister had de weigering om de VN-missie te ontvangen voor overleg over Timor ,,niet verstandig'' genoemd. ,,Niet in het belang van Indonesië en van het Indonesische volk. Als je greep probeert te krijgen op milities, kun je dat ook aan een VN-missie uitleggen'', meende Van Aartsen.

HOOFDARTIKEL: pagina 7