Microsofts egocentrisme

De slepende rechtszaak heeft de strijdlust van Microsoft niet aangetast. De softwaremaker wil blijven domineren. Wie wil mag meedoen, maar Microsoft stelt de norm.

Het is relatief stil geweest rond Microsoft. Sinds het softwarebedrijf afgelopen zomer de grootse, maar weinig concrete plannen voor Microsoft.Net (of dotNet) onthulde is de meeste ophef ontstaan bij gelegenheden waar het softwarebedrijf onverwacht niet prominent aanwezig was. Zo koos kabelmaatschappij UPC (voor 8 procent eigendom van Microsoft) deze week voor software van een concurrent, Liberate, voor set-top boxen in Oostenrijk. En vorige week ontbrak de naam van Microsoft ook al op de agenda van Hooggerechtshof voor de komende weken. Een antwoord op de vraag hoe snel en door wie de rechtszaak van de Amerikaanse overheid tegen Microsoft wordt afgehandeld, volgt waarschijnlijk eind deze maand.

Topmanager Richard Belluzzi was gisteren in Nederland om de plannen met dotNet toe te lichten. Met de topmannen Bill Gates en Steve Ballmer was hij dit jaar verantwoordelijk voor het uitdenken van deze nieuwe strategie. Belluzzi maakte gisteren duidelijk waar Microsoft.Net voor staat, maar vooral ook waar het niet voor staat.

Microsoft.Net, tweeënhalve maand geleden met veel tamtam gepresenteerd, is in de eerste plaats een toekomstvisie: computerprogramma's zullen meer harmonieus gaan samenwerken. In plaats van op een pc of zaktelefoon zullen veel toepassingen draaien op een zware computer die door de consument via internet wordt ingeschakeld.

De gebruiker zal het niet merken, hij plukt de vruchten. Als zijn vlucht is vertraagd, bestelt de software automatisch nieuwe tickets voor transport vanaf het vliegveld. Zijn agenda wordt in een moeite door bijgewerkt en afspraken automatisch afgezegd. ,,Wij willen gewone dagelijkse taken vergemakkelijken'', zegt Belluzzi. ,,Zoals het bijhouden van een agenda, het betalen van rekeningen of het opzoeken van informatie.''

Volgens Belluzzi, die vorig jaar opstapte als topman van Silicon Graphics, is internet nu te ingewikkeld: ,,Een consument heeft misschien wel vijf mailaccounts nodig. Zelf gebruik ik zo veel wachtwoorden dat ik ze moet opschrijven. Mensen surfen van de ene naar de andere website en vinden overal slechts een deel van wat ze nodig hebben. Het is allemaal te gefragmenteerd.''

Samenhangende diensten, zoals die voor de vertraagde vliegtuigpassagier, zijn alleen mogelijk als de ticketservice van de bus kan communiceren met de agenda van de reiziger. Die moet weer kunnen `praten' met het mailprogramma van zijn relaties. Het is nodig dat de software op zijn mobiele zakcomputer naadloos aansluit op de zware servers van bedrijven die hem van dienst kunnen zijn.

De oplossing van Microsoft is simpel, niet verrassend, maar toch opmerkelijk voor een bedrijf dat onder vuur ligt wegens zijn dominante positie: alle essentiële blokken voor het computer- en communicatienet van de toekomst moeten zijn gebaseerd op software van Microsoft. Net als met Windows zal er een overkoepelend platform komen waar alle applicaties aan vastgeknoopt worden: Microsoft.Net.

Met die `integratie' is meteen ook het enige afwijkende en nieuwe element in Microsofts visie genoemd, zo gaf Belluzzi toe. De concurrentie ziet ook wel dat zaktelefoons, pc's en zelfs televisies steeds nauwere banden aanknopen met de krachtigere computers van het internet. Bestuursvoorzitter Scott McNealy van Sun Microsystems roept het zelfs al jaren: ,,The network is the computer.''

Microsoft heeft software in huis voor bijvoorbeeld het identificeren van gebruikers, het versturen en uitwisselen van berichten en het bijhouden van een agenda. Maar er zijn goede alternatieven. Wat zal er gebeuren met de bedrijven die ze aanbieden? Belluzzi: ,,Dat is moeilijk te voorspellen. Ik ben geen softwareontwikkelaar. Maar ik kan me voorstellen dat er op sommige gebieden, maar één standaard kan zijn.''

De toepassingen en standaarden die Microsoft in gedachten heeft zullen open zijn, benadrukt Belluzzi. ,,Als wij een dienst aanbieden voor het bijhouden van je agenda dan mag iedereen daarvoor toepassingen schrijven.'' Het cruciale verschil met een échte open standaard erkent hij. Microsoft zal zelf de tools leveren, het gereedschap waarmee softwaremakers de applicaties kunnen ontwikkelen.

Eén houvast is er voor de vele concurrenten. De grootse visie van dotNet is nog niet gerealiseerd. Voorlopig heeft de buitenwereld het toekomstvisioen van Gates en Ballmer voor kennisgeving aangenomen. Over een paar maanden hoopt Microsoft gereedschappen klaar te hebben om nieuwe toepassingen te schrijven. Vanaf dan kan het nog een lange weg zijn naar de eerste commerciële applicaties.

Werknemers van Microsoft die langer meelopen dan Belluzzi beweren dat dotNet nog fundamenteler veranderingen met zich meebrengt dan internet. Maar Microsoft haalt nieuwe softwareontwikkelingen waarop het zijn zinnen zet meestal niet zonder slag of stoot in huis. Op dit moment worstelt Microsoft met de ontwikkeling van software voor digitale set-top boxen die het bedrijf een sterke positie moeten opleveren als interactieve diensten via de tv (video op verzoek, internet, winkelen) eindelijk doorbreken. Microsoft heeft de software niet op tijd gereed met de nederlaag in Oostenrijk tot gevolg. Belluzzi: ,,Wij hebben misschien wel te veel functionaliteiten in de software willen bouwen. Maar op dit moment wordt er een PR-spelletje gespeeld waarbij elke deal met veel bombarie wordt aangekondigd. Dat Liberate in Oostenrijk heeft gewonnen betekent niet dat wij de race verloren hebben voor de Amsterdamse kabel van UPC.''

DOSSIER MICROSOFT: www.nrc.nl