Duisenberg: `Euro is het succes dat we hoopten'

De eurokoers en de olieprijzen boden het Europees Parlement gisteren ingrediënten om president Duisenberg van de Europese Centrale Bank scherp te ondervragen.

,,De inkomensdaling door de hogere olieprijs moet door iedereen worden geaccepteerd.''

Bankpresident Wim Duisenberg gaf gisteren geen krimp tijdens de periodieke hoorzitting van de Economische en Monetaire Commissie van het Europees Parlement. Ook niet toen de Franse afgevaardigde William Abitbol hem dringend verzocht onmiddellijk op stappen. ,,Het falen van de euro wordt met de dag erger. Deugt het vliegtuig niet of is de piloot niet goed? Ik wil uw aftreden om te laten zien wie er fout is'', aldus de afgevaardigde van de rechtse UEN-fractie. Duisenberg bleef uiterlijk onbewogen, al verraadde zijn antwoord enige emotie. ,,De euro is het succes dat we hoopten.

Sinds de lancering hebben we een klimaat van prijsstabiliteit gecreëerd. Dat klimaat maakt het mogelijk dat we voor een periode van minstens vier jaar een economische groei van meer dan drie procent verwachten'', aldus de ECB-president. Ook sprak hij over de ,,meer dan driehonderd miljoen mensen'' voor wie de koers van de munt een minder grote rol speelt dan vroeger, omdat de meeste handel zich binnen de eurozone zelf afspeelt. Duisenberg oogste er instemmend geroffel op de bankjes mee.

Toch waren veel vragen kritisch van toon. Bij een vraag over een mogelijke valuta-interventie hield Duisenberg zich, zoals bankpresidenten betaamt, op de vlakte. ,,Wat betreft de wisselkoers geldt voor autoriteiten dat zwijgen goud is. Ik zou willen dat anderen dezelfde houding aannemen.'' Het leek indirecte kritiek op voorzitter Romano Prodi van de Europese Commissie die deze week in het Duitse blad Der Stern zei dat een eventuele interventie ,,gunstig voor de VS'' zou zijn wegens zijn grote tekort op de handelsbalans. Prodi schreef de lage eurokoers gedeeltelijk toe aan het ,,ontbreken van een gemeenschappelijk Europees economisch beleid.''

Duisenberg schetste gisteren desgevraagd wel dat volgens het Verdrag van Maastricht de ministers van Financiën het wisselkoersbeleid bepalen. ,,Maar ze kunnen ook besluiten geen wisselkoersbeleid vast te stellen. En ze hebben in de huidige situatie geen reden gezien dat te doen. Ook de ECB ziet die reden niet. En in die situatie is het koersmanagement een taak van de ECB.''

Duisenberg onderstreepte opnieuw dat niet de wisselkoers maar prijsstabiliteit het ,,enige primaire doel'' van de ECB is. Hij sprak ook de mantra dat de huidige koers van de euro ten opzichte van de dollar ,,niet gepast' is wanneer naar onderliggende fundamentele waarden in de economie wordt gekeken. De ministers van Financiën van de eurozone lieten zich afgelopen weekeinde in Versailles in dezelfde zin uit.

Volgens Duisenberg laat de economie van de eurozone momenteel een krachtig beeld en een ,,robuuste'' groei zien, waarbij hoge consumptie door dalende werkloosheid en groeiende export door de koersdaling van de euro een rol spelen. In de eerste helft van dit jaar bedroeg de groei 3,5 procent op jaarbasis. ,,En we verwachten voor 2000, 2001 en 2002 ook een groei van ruim boven de drie procent.''

Maar de ECB-president waarschuwde gisteren nadrukkelijk voor eventuele loonsverhogingen ter compensatie van de olieprijsstijgingen. ,,Elke poging de lonen te verhogen als reactie op de recente olieprijzen zou zeer schadelijk zijn voor het huidige gunstige groeiproces, omdat het monetaire beleid zou moeten reageren op de hieruit resulterende opwaartse prijsdruk'', aldus Duisenberg. ,,De reële inkomensdaling als gevolg van de olieprijsstijging moet door alle betrokken partiijen worden geaccepteerd.''

De ECB-president gaf aan dat de inflatie in de eurozone op jaarbasis op 2,4 procent, wat hoger is dan het door de ECB als doel vastgestelde maximum van 2 procent. Volgens Duisenberg zal de inflatie nog wel ,,enige maanden'' boven de 2 procent blijven, maar is de piek reeds afgelopen juli bereikt. Hij onderstreepte nog eens dat de recente renteverhoging met 0,25 procentpunt was bedoeld om de prijsstabiliteit op middellange termijn te verzekeren. De lage eurokoers en hoge olieprijzen zijn belangrijke factoren in de recente prijsstijging. Volgens Duisenberg zullen de opgelopen inflatieverschillen tussen de landen van de eurozone weer afnemen. Hij wees er overigens op dat volgens recent ECB-onderzoek de inflatieverschillen tussen verschillende Amerikaanse steden veel groter zijn dan in het eurogebied.

Kritische opmerkingen over gebrek aan openheid en transparantie van de ECB wees Duisenberg gisteren resoluut van de hand. ,,De ECB is de meest open en transparante centrale bank ter wereld, inclusief de Fed.''