Beheer musea in Nederland ondermaats

In Nederland zijn circa 1,3 miljoen museumstukken zoek. Bovendien is het met de klimaatbeheersing in veel museumdepots slecht gesteld.

Dit blijkt uit een onderzoek van het dagblad Trouw , dat gegevens analyseerde uit de ruim vijftig inspectierapporten die de Inspectie Cultuurbezit sinds 1994 opstelde ter controle van het beheer van de in dat jaar verzelfstandigde rijksmusea.

Het Openluchtmuseum in Arnhem wordt volgens het onderzoek het slechtst beheerd. Zo zou het textieldepot van het museum geplaagd worden door schimmels, valt de vloerverwarming er regelmatig uit en zijn er geen meetinstrumenten om klimaatschommelingen bij te houden. De conservering van de museumstukken is volgens het rapport slechts in 57 procent van de gevallen in orde. Veertien procent van de collectie, zo'n 26.000 objecten, staat te boek als vermist. ,,Het is waar dat er aan onze depots veel schortte'', reageert directeur J.A.M.V. Vaessen op de conclusies van het rapport. ,,Onze wagens stonden bijvoorbeeld in een oude boerenschuur waar letterlijk de gaten in het dak zaten. Daarnaast gebruikten we een oud slachthuis en een oude kerk als opslagruimtes. Die depots zijn inmiddels vervangen door nieuwe gebouwen. Ik wil benadrukken dat het laatste inspectierapport uit 1997 dateert, daarna heeft er geen inspectie meer plaatsgevonden omdat de Inspectie Cultuurbezit overbelast was. Inmiddels is er in ons museum veel gedaan aan de verbetering van het collectiebeheer.''

Volgens Vaessen is het grote probleem van het onderzoek dat de resultaten niet in een context geplaatst worden. ,,Verschillende collecties worden nu als appels en peren met elkaar vergeleken.''

Met een percentage van veertien procent vermiste museumstukken scoort het Openluchtmuseum nog redelijk laag. Opvallend is de hoge notering van Museum Huis Doorn, dat in het onderzoek van trouw de derde plaats inneemt op de lijst met best beheerde musea. Huis Doorn, dat geen enkel collectiestuk mist, kreeg onlangs te horen dat het de deuren voor publiek moet sluiten. Saillant detail is dat het museum in de afgelopen vijf jaar slechts eenmaal door een inspecteur werd bezocht, terwijl volgens de steekproefmethode over ieder museum jaarlijks een rapport zou moeten verschijnen.

De Inspectie Cultuurbezit wil nog geen conclusies verbinden aan de onderzoeksresultaten in het artikel van Trouw. Volgens een voorlichter van het ministerie van OC&W is de analyse weliswaar op hun rapporten gebaseerd, maar gaat het ministerie nog onderzoeken of de interpretatie daarvan klopt.