Aanbieding

Je schrikt als treinreiziger plotseling op uit een nogal diepe slaap waarin je droomde van verre oorden. Waaraan merk je dat je toch nog steeds in dat goeie, ouwe Nederland woont? Wie geluk heeft, zoals ik onlangs, is in het tijdsbestek van vijf minuten getuige van enkele gebeurtenissen die op een of andere manier onvervreemdbaar bij Nederland horen.

Eerst klinkt door de microfoon de stem van de railtender, die in een doffe poging tot enthousiasme zegt: ,,In de speciale aanbieding hebben wij vandaag een puntzak snoep voor slechts drie gulden. Wij komen zo snel mogelijk bij u langs.''

Je gaat nog steeds wat versuft overeind zitten, hoewel er al een voorzichtige tinteling van opwinding door je lichaam trekt. Een puntzak snoep, eindelijk. Had je daar niet sinds je jeugd onbewust intens naar verlangd? En dat voor een alleszins redelijke prijs.

Maar wat is het vreselijk warm in de coupé. ,,De airconditioning werkt niet'', meldt een conducteur, ,,alleen in het voorste stel is er koele lucht.'' ,,Maar daar is geen eersteklas'', bitst een medereiziger. Hij ziet er gevechtsgereed uit in zijn goedgesneden kostuum, aan alles is te zien dat hij liever in een eesteklas coupé stikt dan ademhaalt te midden van het gemene volk. Hij heeft er toch ook voor betaald?

Dan wordt de aandacht getrokken door een felle woordenstrijd op het balkon achter de glazen deurtjes. We zien een gezette conducteur met de rug tegen een wand staan, terwijl hij een zwarte, jonge man kwaad aankijkt. De jongen is gehuld in een Ajax-shirt dat tot op zijn heupen valt. Dit is des te merkwaardiger omdat deze dag geen wedstrijddag van Ajax is. Op de rug staat de naam `Kluivert' afgebeeld. Het heeft altijd iets diep treurigs: supporters die zich hullen in shirts met de namen van spelers die, althans bij Ajax, allang passé zijn. Ze zijn voorbestemd te blijven ronddwalen tussen de wassen beelden van een glorieus verleden. Op hun sterfbed fluisteren zij nog eenmaal `Patrick' of `Jari', en geven de geest.

,,Achteruit'', beveelt de conducteur. ,,Ik wil niet dat je dichterbij komt.''

De jongen roept iets onverstaanbaars terug.

,,Handen uit de zakken'', schreeuwt de conducteur.

,,Waarom'', zegt de jongen.

,,Omdat je wapens kunt hebben.''

De conducteur vraagt de jongen om een legitimatiebewijs. ,,Heb ik niet'', zegt de jongen, maar dan haalt hij toch een of ander papier tevoorschijn.

,,Daar blijven staan'', snauwt de conducteur. Een collega heeft zich inmiddels bij hem gevoegd. De jongen wordt rustiger. Als zijn naam is opgetekend, moet hij in een aangrenzende coupé gaan zitten. De conducteurs ploffen neer. ,,Ik ga hem ook nog zes gulden boete bezorgen voor het zich onttrekken aan de controle'', zegt de eerste conducteur ferm. Zes gulden! Daar zal die jongen van schrikken. Twee puntzakken snoep!