Angst voor haaien in haven Sydney

De triatleten zijn bang voor haaien in het water rond Sydney Harbour. Een terechte vrees of niet? ,,Haaien zijn niet aan de orde'', beweert de wedsrijdleider.

Een aloud spookbeeld doemt op in de Australische wateren: haaien. Om te voorkomen dat de olympische triatlon, die zaterdag van start gaat in de haven van Sydney, uitloopt op een tragedie heeft de organisatie van de Olympische Spelen maatregelen getroffen.

Triatlon maakt zijn olympisch debuut in Sydney. Zaterdag gaan de vrouwen van start, een dag later volgen de mannen. Start- en finishplaats van de 51,5 kilometer lange tocht (1,5 km zwemmen, 40 km fietsen en 10 km lopen) is op het plein voor het Opera House, het wereldberoemde visitekaartje van de stad aan de zuid-oostkust van Australië.

Haaien zijn een vertrouwd beeld in de kustwateren van Australië. Elk jaar belanden zwemmers en surfers in het ziekenhuis na een aanval van een witte (mensen)haai of een tijgerhaai. Desondanks doen verreweg de meeste inwoners de angst voor een haaienaanval af als `belachelijk' en `overtrokken'. Het verkeer, bijensteken en bliksen eisen statistisch gezien meer slachtoffers, zo menen zij.

Toch neemt de organisatie geen enkel risico, zoals ruim twee jaar geleden ook gebeurde bij de wereldkampioenschappen in Perth toen de marathonzwemmers de zee in werden gestuurd. In Sydney worden de triatleten uit voorzorg begeleid door duikers die zijn uitgerust met een zogeheten sharkpod. Het geel-zwarte kastje, gefabriceerd door een Australische firma met de veelzeggende naam Sharksafe, produceert elektronische signalen die haaien zou moeten afschrikken.

Nic Martin, hoofd van de duikploeg, liet na de eerste test, afgelopen zondag in Sydney Harbour, weten dat wat hem betreft de triatleten niets te vrezen hebben. Bijval kreeg hij van wedstrijdleider David Hansen. ,,Haaien zijn niet aan de orde'', zei deze, nadat zeventig deelnemers zondag de haven van Sydney hadden verkend en ongeschonden uit het water stapten.

Volgens Hansen is sprake van een storm in een glas water. Geen dag ging de afgelopen weken voorbij of zijn team wist te melden dat de laatste geregistreerde shark-attack in de periode mei-november, de koudste maanden van het jaar, dateert uit 1792. Oftewel: vlak na de ontdekking en kolonisatie van Australië. Sindsdien zijn `slechts' dertig mensen aangevallen door haaien in de wateren rondom Sydney. Het laatste dodelijke slachtoffer viel in 1963.

Er is echter één `maar'. Omdat de haven en de stranden van Sydney in de laatste jaren schoner en schoner zijn geworden na een `groen offensief' van de lokale bestuurders, is sprake van een forse toename van het visbestand. En meer vis betekent meer voedsel en dus meer haaien. Het is die theorie die voor opschudding zorgt.

Critici menen dat met het oog op het toerisme gesjoemeld wordt met de cijfers. Het aantal ongevallen in de Australische wateren zou aanzienlijk hoger liggen dan de incidenten waarvan de officiële statistieken melding maken.

Angst overheerst niet bij Rob Barel, de Nederlander die met zijn 42 jaar de oudste deelnemer aan de olympic distance is. Na een duik in Farm Cove deed de afgestudeerde bioloog alle ophef zondag af als rabiate onzin. Volgens Barel is het water momenteel te koud (15 graden Celcius) voor haaien. Bovendien: ,,Als bioloog weet ik dat haaien niet van grote mensenmenigten houden.''

Begrip toonde Barel voor alle consternatie. ,,Die verhalen over de kans op een haaienaanval doen het goed in de media. Van mij mag het. Het geeft onze sport de aandacht die het nodig heeft. Mensen zullen kijken, al was het maar om te zien of er een bloedspoor te zien is in het water.''