Revue is daverend feest

`Theatercuriosa uit den vorigen eeuw' belooft het affiche van De Hollandsche Revue van de Haarlemse Firma Rieks Swarte. Met `acrobaten, wilde dieren, exotische tafereelen en de mooiste beentjes!' De voorstelling maakt alle beloften waar, op luchtige en verrassende wijze. Die `mooiste beentjes' bijvoorbeeld steken in netkousen uit een tweepersoons paardenpak, als een stel kekke voorpoten.

De Hollandsche Revue biedt een volmaakte opening van het theaterseizoen. Een feest is het, van het voortreffelijk vooroorlogs vormgegeven programmaboekje (met advertenties voor `Sigaren Magazijn Senembah' en `Patronenhuis L.A.B.O.R') tot aan het daverende slotnummer waarbij de acteurs een levensgroot dansend Delftsblauw servies verbeelden. Met olijke blik zingen ze de lof van onze natie.

`Lach iedere dag' is het motto van de revue, naar een lied van Lou Bandy uit 1939.

Rieks Swarte dook voor zijn revue in de archieven van onder meer het Theaterinstituut. Bijna alle nummers zijn authentiek, zoals de lekker oubollig dubbelzinnige sketch van Karl Valentin over een heer die een tas voor zijn `vrouwtje' wil kopen. Er valt geen onvertogen woord, toch heeft het hele gesprek tussen de heer en de verkoopster veel weg van dat tussen een heer en een prostituee. Het werkt nog altijd.

Behalve deze sketch biedt de revue een waar `visschersdrama', allerlei tot meezingen aansporende liedjes zoals `Een reisje langs de Rijn', schimmenspel, en bijvoorbeeld ook de `poedelkunst' van `Kiki Printemps'. Een eigengereid roze, groen en paars hondje, gemaakt van stoffertjes, rijt de langbenige Kiki (Tjitske Reidinga) haast uiteen. `En hop!', roept ze steeds wanhopig, waarop ze zo'n stoffer door een hoepeltje slingert. Reidinga doet met haar hoekige motoriek (opgetrokken schouders, slingerende ledematen) sterk denken aan een tot leven gewekt poppetje van Fiep Westendorp, net als toen ze bakvis Jet speelde in Ja zuster, nee zuster.

De ster van de avond is acteur Ferdi Janssen. Met uitgestreken smoel, de ogen wijd opengesperd, praat Janssen als `Wally Top' de avond aan elkaar. Alles klopt, van zijn zorgvuldige dictie waarbij je de dubbele `e's' en de vele `ch's' uit de oude spelling haast kunt horen, tot aan zijn schallende lach. Maar ook in vele andere rollen schittert Janssen, als dienstmeid Netje bijvoorbeeld, compleet met plumeau.

Tijdens het lied van Louis Davids `Bruin is mijn vel, maar blank is mijn ziel' krijgt Janssen als `pindaman' de hele zaal stil, terwijl de rest van de avond gevuld is met gelach. Al dat gelach geldt evenzeer de acts als de tot in de puntjes verzorgde, vindingrijke kostuums en decors.

Behalve onbekommerd plezier in wat ze aan het doen zijn, stralen de acteurs van de revue ook op bewonderenswaardige wijze lusteloosheid en verveling uit. Berusting vaagt de olijke uitdrukking dan even van hun gezichten, berusting met hun lot als armoedige variété-artiesten. Avond aan avond moeten zij in morsige zaaltjes zorgelijke burgers verkwikken. Als acteur hadden zij zich wellicht een ander lot gedacht, dan elke keer maar weer met een vlooienschommeltje op hun hoofd blij te staan kijken. Deze uitstraling maakt de suggestie compleet. Nu te zien door het gansche land: een heusche, vooroorlogse revue.

Familievoorstelling: De Hollandsche Revue door Firma Rieks Swarte. Regie en decor: Rieks Swarte. Gezien: 9/9, Toneelschuur Haarlem. Aldaar t/m 14/9, daarna tournee t/m 4/11. Inl. (023) 5312439 of www.toneelschuur.nl.