Kiezers Hongkong blijven massaal thuis uit onvrede

Meer dan de helft van de Hongkongse kiezers is gisteren weggebleven bij de verkiezingen voor het nieuwe parlement van Hongkong. Het was de tweede keer sinds de overdracht van de voormalige Britse kroonkolonie aan China dat parlementsverkiezingen plaatshadden. De lage opkomst van 43 procent is volgens waarnemers het gevolg van de algehele ontevredenheid die bestaat over de rol van het parlement. In het politiek bestel van Hongkong kunnen slechts 24 van de zestig zetels direct worden gekozen.

De opkomst van 1,3 miljoen kiezers was tien procent minder dan twee jaar geleden. Toen was het politiek belang veel groter omdat met de stemming een einde kwam aan het direct na de overdracht door Peking geïnstalleerde parlement. Er werd veel verwacht van `de eerste twintig democratisch gekozen parlementariërs uit de Chinese geschiedenis'. Maar het optimisme van die tijd is verdwenen en veel kiezers, alsmede direct en indirect gekozen politici, zijn ontevreden over de rol van het parlement en de aanhoudende onaantastbaarheid van het door Peking aangewezen kabinet van Hongkong.

Binnen het complexe en ondemocratische kiesstelsel van Hongkong wordt de helft van het parlement gekozen door vertegenwoordigers van achttien zogeheten beroepsgroepen: een selecte groep stemgerechtigden van niet meer dan 175.000 bestuurders van bedrijven en managers. Zes zetels worden aangewezen door een kiescollege van achthonderd man. Het aantal direct gekozen zetels is dit jaar, overeenkomstig de grondwet van Hongkong, uitgebreid met vier. In 2007 staat het Hongkong vrij om het hele parlement te kiezen.

De hoogste leider van Hongkong, de door Peking aangewezen chief executive Tung Chee-hwa, sprak van een ,,normale'' opkomst. ,,In vergelijking met de voorgaande verkiezingen is niets abnormaals aan de hand'', zei hij vandaag. Tijdens de twee verkiezingen voor de overdracht, in 1991 en 1995, stemden respectievelijk 35 en 39 procent van de Hongkongse kiesgerechtigden. ,,De verkiezingscultuur is relatief nieuw in Hongkong'', aldus Tung. ,,Kiezers, kandidaten en politieke partijen krijgen met iedere verkiezing meer ervaring. De politiek wordt langzaam volwassen.''

Tung ligt onder vuur door zijn autoritaire bestuursstijl. Zowel direct als indirect gekozen parlementariërs hebben geklaagd over de belemmeringen die hun door Tung en zijn ongekozen kabinet worden opgelegd. Zo kan het parlement geen wetten initiëren zonder goedkeuring van Tung.

Lau Siu-kai, verbonden aan de Chinese University in Hongkong, gelooft dat de lage opkomst tijdelijk is. Door de uitbereiding van het aantal direct gekozen zetels wordt de invloed van het parlement groter. Dan zal de belangstelling van de kiezers ook toenemen, zegt Lau.