`Je kunt opdonderen'

Je ziet het meteen: de Volmarijnstraat (oost), in het Nieuwe Westen, is niet een straat waarvan er zo veel zijn. Het wegdek is er verzakt en de karakteristieke gevels van vele huizen zijn aangetast door honderd jaar ouderdom. Sommige, mooi opgeknapt, staan kaarsrecht, andere zijn dichtgemetseld, al jaren wachtend op de sloper.

In andere huizen, nog net goed genoeg voor renovatie, wonen en werken `om niet' (vrij van huur) studenten en kunstenaars. De gevels en de straat worden opgevrolijkt door bloempotten, in het trottoir zijn mini-tuintjes met zonnebloemen, er staat een gracieus beeld van een meisje en er is een plek waar je kunt picnicken of een feest vieren. Dan wordt er een tent geplaatst, en de straat voor verkeer afgesloten. Dat regelt Riet, de `moeder van de straat', die met hulp van mede-bewoners – de `straatgroep' – drugsoverlast op afstand houdt, alcoholverslaafden in het oog houdt en de vraagbaak is voor alle bewoners: van oma uit Kaap-Verdië en een Iraanse die mysterieuze schilderijen maakt, tot Slobodan die als een remake van Rolling Stones-gitarist Ron Wood door het leven gaat en elders werd weggepest. Wie er eenmaal woont, wil er niet meer weg. Bram Peper was er eens te gast, als burgemeester. ,,Dit is fantastisch, dit is een voorbeeldstraat, jullie laten zien wat Opzoomeren is'', riep hij enthousiast.

Maar nu is er een `masterplan' dat voorziet in vernieuwing. De zwam in veel huizen en kelders, moet worden verwijderd, funderingen vernieuwd. Een flink aantal (huur)huizen wordt gerenoveerd en op de plaats van de sloopwoningen komen dure koophuizen. Drie jaar is er gepraat en soms hard onderhandeld. Drie vrouwen, Suzanne (bouwkundige), Esther (architect) en Marijke (binnenhuisarchitect), spanden zich met veel anderen, vrijwillig en onbetaald, in om een oplossing te vinden waarmee alle bewoners zouden kunnen leven. ,,We zaten soms tegenover elf mannen, projectontwikkelaars, ambtenaren. Allemaal mensen die hun uurtarief beter kennen dan de noden van de bewoners. Ze bekeken ons sceptisch als we soebatten om meer goedkope huurwoningen, zegt Marijke.

Voor de zwambestrijding is een stevige subsidie beschikbaar. Maar verder overheerste uiteindelijk de `nullijn'. Daar hou ik me aan, zei wethouder Meijer van GroenLinks. Uitvoering van het masterplan leidt tot hogere huren, te hoog voor veel bewoners. Huursubsidie is niet altijd mogelijk. Eigenaren van huizen, vaak niet meer de jongsten en met kleine inkomens, zien ook op tegen de hoge uitgaven. Velen weten zich geen raad.

De Volmarijnstraat, met negen nationaliteiten, is een zeldzaam voorbeeld van de tolerante en multiculturele samenleving waar Rotterdamse politici de mond vol van hebben. Maar aan het masterplan gaat de straat kapot. Marijke: ,,Eerst krijg je geld voor Opzoomeren en nu kun je opdonderen. Aan de politiek hebben we niets gehad.''