Brits leger bevrijdt gegijzelde militairen

Met helikopters aangevoerde Britse troepen hebben zondagochtend vroeg een aanval uitgevoerd op een junglebasis van een Sierra-Leonese rebellenbende en zes Britse gijzelaars en hun Sierra-Leonese gids bevrijd.

Bij de reddingsactie in de Occra-bergen, waar de gijzelaars al ruim twee weken werden vastgehouden, werd een Britse paratroeper gedood, de eerste dode bij een gevechtsactie van het Britse leger sinds 1997.

Aan rebellenzijde vielen 25 doden, onder wie drie vrouwen, en een groot aantal gewonden. Achttien rebellen werden gevangen genomen, onder wie de leider van de zogeheten West Side Boys, `brigade-generaal' Foday Kallay. Ongeveer 150 Britse militairen namen aan de operatie deel tegen naar schatting 200 rebellen.

De operatie werd zaterdag goedgekeurd door de Britse premier, Tony Blair. Hij sprak gisteren van een ,,groot succes'', bereikt ,,in omstandigheden van immens gevaar''.

Volgens Britse functionarissen hadden de rebellen veel verzet geboden. De chef staf van de Britse strijdkrachten, Sir Charles Guthrie, die de operatie gistermorgen in een vraaggesprek met de BBC onthulde, zei dat het een vergissing was de West Side Boys ,,af te doen als een ongeregeld stelletje dronkaards'', zoals ze wel bekend staan. De ,,riskante'' bevrijdingsactie was nodig geworden toen bleek dat de eisen van de rebellen – waaronder een Britse universiteitsplaats voor hun kinderen – ,,onrealistisch'' waren en dat ze op het punt zouden staan gijzelaars dood te schieten. De bende, die zowel tegen de regering als tegen de rebellen van het Revolutionair Verenigd Front (RUF) heeft gevochten, wordt beschuldigd van gruwelijkheden als het doden en verminken van burgers.

Wat de oorspronkelijk gegijzelde elf soldaten van het Royal Irish Regiment diep in de jungle deden is nog steeds onduidelijk, al zeggen legerwoordvoerders dat ze mogelijk ,,een verkeerde afslag'' hadden genomen. Vijf gijzelaars waren 30 augustus vrijgelaten. De zes bevrijde gijzelaars zijn volgens een Britse militaire woordvoerder ,,geestelijk en lichamelijk uitgeput''. Ze kregen in gevangenschap onvoldoende eten en drinken, en waren herhaaldelijk met de dood bedreigd en bij één gelegenheid aan een schijnexecutie onderworpen.

Het Britse Parachute Regiment, de elite-eenheid die de gijzelaars gisterochtend bevrijdde, was vorige week in Sierra Leone aangekomen. De para's waren eerder dit jaar, toen het vredesproces in crisis raakte, ook drie weken in Sierra Leone gestationeerd.

De betrokken Britse ministers Robin Cook (Buitenlandse zaken) en Geoff Hoon (Defensie) en chef staf Guthrie verdedigden gisteren en vandaag de voortdurende aanwezigheid van Britse soldaten in Sierra Leone. Die zijn officieel niet langer betrokken in de strijd tegen de rebellen, maar trainen het regeringsleger van Sierra Leone en leden van de VN-vredesmacht. Er bestaat intussen weinig twijfel dat Britse soldaten – zowel Britse `VN-waarnemers' als leden van elite-eenheden als de Special Air Service (SAS) – achter de schermen toch zeggenschap hebben in de uitvoering van operaties tegen de rebellen.

Volgens de Conservatieve oppositie bewijst de gijzeling dat de Britse bemoeienis in Sierra Leone lijdt aan zogeheten mission creep, het langzaam en gevaarlijk verwateren van de doelstellingen van de operatie. Britse troepen moeten daarom worden teruggetrokken. Ze ,,kunnen niet langer worden gebruikt om Robin Cooks meanderende en uiteenvallende ethische chaos in Sierra Leone te ondersteunen'', aldus Ian Duncan-Smith, de Tory-woordvoerder voor defensie.