Hoog en droog recreëren midden in de Maas

Een inventieve ondernemer bouwt in Gelderland drijvende vakantievilla's in de Maas. Hoog water? Uw huis stijgt mee.

Misschien een idee voor gemeenten die sinds het hoogwater in 1993 en 1995 geen woningen meer in uiterwaarden mogen neerzetten? In het Gelderse Maasbommel rijden graafmachines af en aan voor de bouw van vijftig drijvende villa's. Voor ongeveer zes ton zijn de ruim uitgevallen, vrij liggende vakantiewoningen te koop.

Drie verdiepingen hoog, verankerd aan palen geboord in de bodem van recreatieplas De Gouden Ham. Ideaal om uit je huis zo de boot in te springen en de Maas op te varen, meldt de verkoopbrochure. ,,Door het ontwerpen van floating villa's, die met een eventuele hoge waterstand kunnen meestijgen, is nu voor de laatste keer toestemming gekregen om toch buitendijks te bouwen.''

Bedenker is Adri van Ooijen. De 37-jarige recreatieondernemer is eigenaar van een camping op een schiereiland in een plas langs een afgesloten bocht in de Maas. Vier jaar geleden kocht hij een oud recreatieterrein op een ander schiereiland bestaande uit camping en jachthaven. De dijkverzwaringsplannen voorzagen in het verbreden, verhogen én verplaatsen van de rivierdijk, waardoor het campinggedeelte te smal zou worden om te kunnen uitbaten. Van Ooijen las de criteria voor dijkverzwaring er nog eens op na en bedacht dat hij niet uitgekocht maar gecompenseerd zou willen worden. ,,Ik wilde geen geld vangen, ik wil business voor business terugkrijgen.'' In samenwerking met gemeente West Maas en Waal, provincie, recreatieschap, polderdistrict en Rijkswaterstaat timmerde hij een plan in elkaar.

Drijvende huizen gaan het helemaal maken. Even buiten Roermond werden zeven jaar geleden, in een recreatiegebied, al tachtig vakantiehuizen op pontons gebouwd. ,,Dat waren tijdens het hoge water de enige huizen die nergens last van hadden'', zegt een woordvoerder van de exploitant ter plaatse. Nog grootser pakt Amsterdam de zaken aan. Langs een van de eilanden in het toekomstige IJburg komt een wijk van 260 arken: 50 woonboten met ligplaatsvergunning en 210 drijvende huizen waarvoor een bouwvergunning moet worden aangevraagd.

De gemeente West Maas en Waal vindt het best. Althans, zolang de drijfhuizen niet permanent bewoond worden. Want dat mag niet in Nederland. Het handhaven van dit verbod is lastig, erkent gemeenteambtenaar Theo Christiaans. ,,De bewoners moeten bewijzen dat ze ergens anders hun hoofdadres hebben. Nou ja, dan geven ze vaak gewoon het adres van hun moeder of zuster op.'' Gelukkig wordt binnenkort de bewijslast omgedraaid en moeten bewoners bewijzen dat ze er niet permanent wonen. ,,Dat is beter dan dat wij tandenborstels moeten gaan tellen.'' De gemeente zou net zo lief het verbod willen opheffen, als dan maar niet het aantal permanent bewoonde vakantiehuizen zou worden afgetrokken van het contingent woningen dat de gemeente mag bouwen voor de eigen bevolking. Dat is toch al zo klein in de acht Gelderse kerkdorpen die tezamen West Maas en Waal vormen.

Of drijvende woningen het ei van Columbus zijn in een land van water, is allerminst zeker. Rijkswaterstaat werkt aan het instellen van een watertoets die moet peilen hoe een infrastructurele ingreep zich verhoudt tot een watersysteem. ,,Het moet per geval bekeken worden'', zegt een woordvoerder van Rijkswaterstaat. ,,Op zee is een drijvende woning geen optie. Maar in een plas zonder veel stroming kan het misschien wel.''

Adri van Ooyen hoopt dat hij de laatste is die toestemming heeft gekregen om drijvende huizen in de uiterwaarden neer te zetten. ,,Dat is commercieel het interessantst.''