Dead man walking

Richard Klinkhamer kreeg deze week zes jaar celstraf voor de moord op zijn vrouw. De neo-nazi die afgelopen juni in Dessau een Mozambiquaanse immigrant doodtrapte, werd onlangs veroordeeld tot levenslang, wat in de praktijk neerkomt op vijftien jaar. Dit klinkt allemaal erg mild vergeleken bij de VS, waar moordenaars kunnen rekenen op de doodstraf.

Nogal wat, vooral zuidelijke, Amerikaanse staten houden er een Oud Testamentisch idee van rechtvaardigheid op na. Ook in de film Dead Man Walking, spelend in Louisiana en gebaseerd op een waar gebeurd verhaal, wordt veelvuldig de frase `oog om oog, tand om tand' gebezigd. Doelwit van deze schreeuw om lijfstraf is Matthew Poncelet, een door Sean Penn gespeelde verkrachter en moordenaar. In een poging uitstel van executie te krijgen, vraagt de veroordeelde zuster Helen Prejean (Susan Sarandon) om juridische bijstand. De non raakt al snel zeer betrokken bij de zaak en ontdekt stukje bij beetje de mens achter de ter dood veroordeelde.

De film van Tim Robbins werd in eigen land ontvangen als een pleidooi tegen de doodstraf en leidde destijds tot heftige discussies. Hoewel hij nergens expliciet een standpunt inneemt trekt de regisseur duidelijke parallellen tussen de morsige lustmoord die Poncelet pleegde en de gecalculeerde terechtstelling door de staat.

Maar Dead Man Walking is geen pamflet tegen de doodstraf. Inkeer en berouw vormen het eigenlijke hoofdthema van de film. Sarandon overtuigt als de naïeve, bijna heilige, non die de boetedoening aanzwengelt. Maar de show wordt gestolen door Penn. Hij steekt zelfs Gene Hackman naar de kroon, die in de onlangs op tv uitgezonden film The Chamber een tot de gaskamer veroordeelde bommenlegger speelde, die op de valreep verandert van een grimmige racist in een onzekere kleine man.

Penns masker is er een van arrogantie, onwetendheid, haat en armoede, maar ook bij hem valt het uiteindelijk af. Net voordat hij als een slachtrijp lam naar de injectietafel wordt geleid.

Dead Man Walking (Robbins, 1995, VS), zaterdag, Ned.3, 22.45-0.30u.