Computers

Docenten uit het hoger onderwijs willen slechts moeizaam aan de verworvenheden van ICT ( `Moeizaam virtueel', W&O, 26 aug). Een meerderheid spant zich nauwelijks in om Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) in hun lessen te integreren. Gelijk hebben ze. ICT is slechts een handig hulpmiddel. Met onderwijs heeft het evenveel te maken als een bibliotheek, een encyclopedie, een videoset, een huis-aan-huisblad of de postbode. ICT is voor thuis en kan op school vrijwel achterwege blijven. Geef elk leerling een thuiscomputer en geef op school les in de noodzakelijke vakken.

De afkeer van ICT is alleszins begrijpelijk. Onvolkomenheden in hardware en software maken de uitdaging voor de opzet van digitale leslokalen niet aantrekkelijk. WebCT, black board. Het lijkt zo fraai: een leslokaal op het web. Maar wie een lokaal probeert in te richten met documentatie, simulaties, interactieve software krijgt te maken met primitieve voorschriften. De programmatuur verandert ongevraagd hoofdletters in kleine letters, wijzigt namen van bestanden en illustraties en geeft vervolgens aan dat lesmateriaal niet voor gebruikers beschikbaar is. Natuurlijk, er is een helpdesk en er zijn enthousiaste collega's, er zijn handboeken. `Oh, je gebruikt een oude/nieuwe versie. Gewoon even updaten, downloaden.' Op het moment dat een digitaal lokaal is ingericht, verschijnt er een nieuwe versie. Het verhaal begint elk half jaar opnieuw.

ICT geeft mogelijkheden tot simulatie van gevaarlijke en ingewikkelde processen. Dat is een fraaie toevoeging aan het lespakket. Maar explosies zijn ook in het journaal veelvuldig te zien. Het is een andere aanpak dan zelf knalgas of een chloor-ethynknal produceren in het laboratorium. Leren is niet alleen kijken en passief consumeren. `Ik heb al gezien hoe die proef gaat. Ik hoef dat niet meer te doen.' ICT is niet veel meer dan bladeren in de Gezinsbode: lezen, zien en vergeten. Leren is gebruik maken van alle zintuigen, niet alleen van de ogen en de oren, maar vooral van de handen. Leren is samen dingen doen. Zelf een grafiek tekenen levert een groter leereffect dan getallen invoeren in een computer die altijd een acceptabele curve produceert. Wat de curve voorstelt blijft de leerling een raadsel.

Scholen profileren zich met ICT-lokalen, alsof dat goed onderwijs impliceert. Wie www.kennisnet.nl bekijkt wordt niet vrolijk van de inhoud en verbaast zich over de spelfouten. De aarzelaars hebben gelijk. Leren leerlingen zelfstandig denken? Leren ze reflecteren op hun gedrag en hun leerervaringen? Of knippen en plakken ze digitaal werkstukken in elkaar, zonder zich de inhoud – meer dan verbaal – eigen te maken?

Docent exacte vakken, Instituut Educatie en Communicatie

Noordelijke Hogeschool

Leeuwarden