`Arafat zal Oost-Jeruzalem nooit opgeven'

De Palestijnse minister Ziyad Abu Ziyad is blij dat in Israel wordt gedebateerd over de positie van Jeruzalem. Het joodse verlangen om over de Tempelberg te heersen heeft het conflict ten onrechte een religieus karakter gegeven.

,,Geen enkele moslim waar ook ter wereld kan Israelische soevereiniteit over de tempelberg in Oost-Jeruzalem aanvaarden'', zei gisteren Ziyad Abu Ziyad, de Palestijnse minister voor Jeruzalem. Hij sprak voor welwillend Israelisch gehoor van de ,,Vrede-Nu'' beweging in Jeruzalem. Deze Israelische vredesbeweging begint volgende week een intensieve campagne voor de deling van Jeruzalem in een Israelisch en Palestijnse hoofdstad.

De minister, die deel uitmaakt van de kleine kring van vertrouwelingen rond Yasser Arafat, drukte de Israeli's op het hart dat er geen schijn van kans is dat de Palestijnse leider de aanspraken op Oost-Jeruzalem, als hoofdstad van de toekomstige Palestijnse staat, zal opgeven. Israeli's die denken dat Arafat blundert omdat hij een unieke vredeskans mist die Israels premier Ehud Barak de Palestijnen biedt hebben volgens Ziyad Abu Ziyad geen inzicht in de persoonlijkheid van Arafat.

,,Ik zeg jullie: als het om onze nationale rechten gaat, maakt het niet uit met wie we onderhandelen'', zei deze Palestijnse minister. Duidelijker had hij niet kunnen uitleggen dat Arafat zich niet laat afschrikken door het idee dat het eventueel mislukken van Amerikaanse pogingen om het vredesproces te redden het einde kan betekenen van het premierschap van Barak, of tot de vorming van een regering van nationale eenheid zal leiden.

Israelische politici en commentatoren zeiden en schreven na de mislukte top in Camp David dat de Palestijnen voor lange tijd grote Israelische territoriale en andere concessies kunnen vergeten als er aan het premierschap van Barak vroegtijdig een einde komt. Dit argument, zo bleek gisteren uit de woorden van Ziyad Abu Ziyad, maakt op de Palestijnen weinig indruk. Volgens Arafat zijn Baraks concessies in Camp David verplichtend voor iedere opvolger in Jeruzalem bij hervatting van het vredesoverleg. Onmiddellijk na de mislukking van Camp David verklaarde Barak dat ook de toezeggingen die hij daar had gedaan van de baan waren.

Minister Ziyad Abu Ziyad sprak zijn tevredenheid uit over de discussie die in Israel is ontstaan over de kwestie Jeruzalem. Die discussie is een uitvloeisel van Baraks besluit om op een volledige vrede met de Palestijnen aan te sturen inclusief een oplossing voor Jeruzalem. ,,Dat is positief'', zei hij. ,,Jeruzalem [Israel's hoofdstad] en Al-Quds [de naam van de Palestijnse hoofdstad in Oost-Jeruzalem] kunnen in een stad [een onverdeeld Jeruzalem] naast elkaar bestaan'', vervolgde hij. ,,Het joodse verlangen om volledig over de Tempelberg te heersen werpt volgens hem echter een zware schaduw over het conflict omdat het daardoor in de richting van een religieus conflict wordt gedreven.''

Ziyad Abu Ziyad betoogde dat de joden in hun lange ballingschap slechts een religieus en geen nationaal verlangen naar de Tempelberg hadden. ,,Het zionisme heeft aan dit verlangen politieke betekenis gegeven. Het joodse verlangen naar de Tempelberg moet niet territoriaal zijn maar moet religieus van aard blijven'', hield de minister zijn Israelische gehoor voor.

Door de emoties die de kwestie Jeruzalem oproept onder Israeli's, Palestijnen en moslims zou het volgens hem verstandig zijn om de status-quo (van de heilige plaatsen) te handhaven om tot een politieke oplossing over de kwestie Jeruzalem te komen.

De Palestijnse minister van voorlichting, Yasser Abed Rabbo, zei gisteren dat op korte termijn een Amerikaanse bemiddelaar naar het Midden-Oosten zal komen om alsnog te proberen de impasse in het Israelisch-Palestijnse vredesoverleg te doorbreken. Volgens hem komen de Amerikanen dichter bij de Palestijnse eis, dat een Israelisch-Palestijnse vrede niet haalbaar is zonder Palestijnse soevereiniteit over Oost-Jeruzalem en de daar gelegen heilige plaatsen.

Premier Barak zei gisteravond in een vraaggesprek met de Israelische televisie dat de deur voor vrede nog openstaat. Hoewel de jongste ideeën van president Clinton inzake Jeruzalem voor hem onaanvaardbaar zijn, is hij bereid op basis daarvan met Arafat te onderhandelen als de Palestijnse leider deze ideeën aanvaardt.