Amerikanen kiezen auto voor stadsguerrilla

Wie in de VS in een gewone auto rijdt, voelt zich al gauw een bedreigde keversoort tussen hoogwielige monsters. Er verschijnen steeds meer `Sport Utility Vehicles' en ze worden steeds groter.

`Excessief, extravagant, dodelijk? Natuurlijk, maar niet voor u.' Met die geruststellende woorden wordt hij aangeprezen, de Godzilla. Het is een weer wat agressiever verkochte Sport Utility Vehicle (SUV), het type auto voor de alledaagse stadsoorlog waar steeds meer Amerikanen zich in verschansen.

Deze week bleek tijdens hoorzittingen voor het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden dat ook de berijders van deze hoge trucks-voor-burgers hun leven niet zeker zijn. Het ging vooral over de gewraakte Firestone-banden, maar ook de bestuurbaarheid van de monsters is in het geding. Dat is een schrale troost voor lager gezeten verkeersdeelnemers, die nu het risico lopen geplet te worden door zowel rijdende als omvallende SUV's.

Alle banden van het type Wilderness, standaard gemonteerd onder de Explorer SUV's van Ford, worden vervangen. De SUV als autoras wordt op internet bulletin boards afgeschilderd als `een slecht remmend, energieverspillend, topzwaar gevaar op de weg, een Sport Futility Vehicle'. Het heeft automobilisten in de VS en Canada er niet van weerhouden in augustus er weer drie procent meer te kopen dan een jaar geleden.

De meeste merken op de Amerikaanse markt maken er wel een, zelfs BMW en Volvo doen een beetje mee. Subaru heeft de Outback met wat accentstrepen die het bonkige buitenleven suggereren. De goede oude LandRover en Jeep waren de eersten om dames en heren van stand in een wat ruwer voertuig naar hun jacht- of golfterrein te vervoeren. Het kon wel eens modderig zijn, en dan was aandrijving op alle wielen maar wat veilig.

Sinds de jaren zestig heten Amerikanen van hun enorme auto's te zijn teruggekomen. Zij gingen compact cars maken. Detroit, het hart van de auto-industrie, nam een voorbeeld aan de Europese en Japanse makers van kleinere, zuinige auto's met een pittiger vering. Het lijkt al weer geschiedenis. Nog steeds rijden er veel kleinere Japanse auto in de VS. Maar in plaats van de Cadillac en andere sleeën is in de jaren negentig de voor mensenvervoer omgebouwde truck het hoogst bereikbare geworden. In een gewone auto voelt men zich op de snelweg tussen deze hoogwielige monsters en hun nog overweldigender collega's van het echte vrachtvervoer een bedreigde keversoort.

Het enige alternatief is de minivan, het zeven persoonsbusje dat door SUV-bezitters smalend mom-mobiel wordt genoemd, om kinderen mee naar school te rijden. In de Verenigde Staten worden ook de minivans groter, niet kleiner. In Europa gaf Renault het voorbeeld door van de Espace naar de nog efficiënter met ruimte omspringende Scénic te evolueren. In Amerika worden de Caravan van Dodge en de Voyager van Chrysler bijna alleen nog maar als Grand Caravan en Grand Voyager geleverd.

The New York Times onthulde laatst dat de psychologen in Detroit haarscherp hebben vastgesteld wie waarin rijdt. De minivan is voor sociaal ingestelde mensen, die zich niet schamen getrouwd te zijn, vrienden of kinderen te hebben, of alledrie. Zij willen dat het interieur handig is en gastvrij, `als een baarmoeder'. De SUV daarentegen is voor `jagende' mensen die in het midden laten of zij nog `vrij' zijn, die bang zijn voor misdaad en geweld. Zij willen de omgeving de baas zijn. De Lincoln Navigator SUV wordt daarom aangeprezen als `urban assault luxury vehicle', een soort rijdende bodyguard van het gevaarlijkste soort.

Voor de liefhebbers van het genre is het hoogste de Hummer, een 2.20 meter brede platgeslagen tank, die furore maakte in de Golfoorlog en nu voor 220.000 gulden in autowinkels staat. Arnold Schwarzenegger hoort tot de gelukkige bezitters. Een gewone SUV is een deux chevaux vergeleken bij dit gevechtsvoertuig, dat leverbaar is in agressie-rood en meer safari-achtige kleuren. General Motors werkt aan goedkopere versies, de H2 (110.000) voor goedmoediger carrieristen en de H3 (61.000 gulden) voor jongeren. In Saint-Louis kochten vorig jaar tien ouders een Hummer voor hun tiener-kinderen, die vanaf zestien jaar mogen rijden.