UFA nieuw fenomeen in eredivisie

Het Duitse sportmarketingbureau UFA Sports wordt mogelijk mede-eigenaar van de voetbalclub Vitesse. Een buitenlands fenomeen doet daarmee zijn intrede in Nederland: een club die in handen is van een mediabedrijf.

In de laatste weken van het jaar 1999 was Karel Aalbers, toen nog voorzitter van de voetbalclub Vitesse, naarstig op zoek naar een sponsor. Hoofdsponsor Nuon, die financieel steeds meer verweven raakte met de ambitieuze voetbalclub, wilde niet langer alleen opdraaien voor de snel oplopende tekorten. Het Duitse UFA Sports, een van de grootste sportmarketingsbureaus ter wereld, toonde aanvankelijk interesse, maar haakte uiteindelijk af.

,,Aalbers wilde een fee, een percentage van het sponsorbedrag'', geeft de woordvoerster van Nuon als verklaring voor de mislukking. De advocaat van Aalbers, mr. M. van den Bomen, weigert elk commentaar. Het afketsen van het sponsorcontract betekende het begin van het einde van Aalbers, die kort daarna als voorzitter zou worden afgezet door Nuon.

UFA Sports is nu opnieuw in de markt voor de Arnhemse voetbalclub. Nuon liet deze week weten in onderhandeling te zijn met UFA Sports, dat een deel van de schuld (maximaal de helft) van 60 miljoen gulden van Vitesse aan Nuon zou willen overnemen. Aalbers zei prompt in De Gelderlander dat UFA Sports alleen met Vitesse in zee wil gaan als hij terugkeert als voorzitter. Volgens de Nuon-woordvoerster is ,,Aalbers gezien de voorgeschiedenis de laatste persoon die UFA erbij zou willen hebben''.

Nog afgezien van het bij Vitesse inmiddels gebruikelijke rumoer, is de interesse van UFA Sports om een andere reden zeer opmerkelijk. Doordat de Vitesse-lening op elk gewenst moment kan worden omgezet in aandelen (een zogeheten converteerbare obligatie), wordt UFA met een bijdrage van 30 miljoen in feite voor bijna de helft eigenaar van Vitesse. Dat een media-bedrijf een club sponsort is niet nieuw, al lijkt het lang geleden dat Veronica op kleinere basis Volendam financieel steunde. Dat een mediabedrijf – UFA Sports is onderdeel van het gigantische mediaconcern Bertelsmann – een voetbalclub bezit, is niet eerder vertoond in Nederland.

Elders in Europa, met name in de grote clubcompetities, is het geen onbekend fenomeen. Het bekendste voorbeeld is de Italiaanse media-tycoon Berlusconi, die eigenaar is van AC Milan. De uiteindelijk geblokkeerde overname van Manchester United door Murdoch, twee jaar geleden, ligt nog vers in het geheugen. Vooral in Frankrijk zijn de mediaconcerns zeer rijk vertegenwoordigd in de competitie, zoals bij Paris Saint Germain (Canal+), Olympique Lyonnais (Pathé) en FC Nantes (Socpresse, uitgever van onder meer Le Figaro).

De vraag is alleen waarom een media-bedrijf (een deel van) een voetbalclub wil bezitten. UFA vindt Vitesse ,,een heel interessante club'', is het enige wat de Nuon-woordvoerster kwijt wil. Het in Hamburg gevestigde UFA Sports geeft desgevraagd geen enkel commentaar.

UFA Sports verdient geld met het uitbaten van de marketing- rechten van sportclubs en bezit in Europa de rechten van zo'n 100 voetbalclubs. Anders dan het nutsbedrijf Nuon is UFA Sports daarmee een typisch bedrijf van de Nieuwe Economie. Bedrijven die eigenaar zijn van een distributienetwerk zoals kabelbedrijven, internetaanbeiders en telecom-ondernemingen zijn op zoek naar `content', vulling die klanten kan verlokken het distributiekanaal te gebruiken. Sport, en dan met name voetbal, geldt als de meest aantrekkelijke `vulling'.

Het maakt dat de tv-rechten voor voetbal inmiddels een miljardenhandel zijn geworden. Canal+, aanbieder van abonnee-tv, zou naar eigen schatting in Frankrijk 1,5 miljoen klanten verliezen als de Franse voetbalcompetitie uit het pakket zou verdwijnen. Wie in het bezit is van de tv-rechten kan op termijn ook pay-per-view aanbieden, waarbij klanten apart betalen voor een sportevenement, zoals nu al gebeurt in de bokssport.

Het bezit van sportrechten is op zichzelf genoeg, maar om die rechten te krijgen is het bezit van een club erg behulpzaam. Het Duits-Luxemburgse CLT-UFA, zuster van UFA Sports en onder meer eigenaar van de tv-zenders RTL4 en RTL5, verzekert zich met het belang in Girondins de Bordeaux in elk geval van de tv-rechten van die club.

UFA Sports krijgt via Vitesse een stem in de Eredivisie NV, die nu nog de tv-rechten verkoopt namens alle clubs. Mochten de clubs op termijn individueel hun rechten verhandelen en de topclubs willen dat al lang dan heeft UFA Sports in elk geval de rechten van Vitesse. Marketingdeskundigen gaan er dan ook vanuit dat voetbalclubs op termijn allemaal onderdeel zullen worden van media- en amusementsconcerns.

De KNVB-reglementen verbieden dat niet, zegt voorzitter betaald voetbal Henk Kesler. ,,Wel werken we aan regels, die niet toestaan dat een bedrijf meerdere clubs bezit. Dat CLT-UFA in Frankrijk al een club heeft, is iets waar we dan wel naar zullen kijken.'' Met de komst van de wereld van de tekenfilms en tv-programma's in het Nederland clubvoetbal, krijgt het begrip Mickey Mouse-competitie in elk geval een heel nieuwe lading.