Profeet krijgt Italianen stil

De zwijgzame zoon van een kruidenier uit Sardinië werd een van de rijkste mannen van Italië. Soru bouwde Tiscali op vanuit het niets.

Als Renato Soru rond lunchtijd een restaurant in Milaan binnenkomt voor zijn gebruikelijke salade, dan wordt het altijd even stil, zo constateerde de Italiaanse economische journalist Giuseppe Turani onlangs. Soru is de profeet, de man van de toekomst.

Uit het niets heeft hij een internetaanbieder opgebouwd die nu, na de overname van World Online, de tweede in Europa is. Begin 1997 bestond Tiscali nog niet. Een jaar later verkocht het telefoonkaarten waarmee je, via het vaste telefoonnetwerk van Telecom Italia, goedkoper kon bellen. In maart 1999 bood Tiscali zelf vaste telefoonverbindingen aan, en kort daarna was het de eerste aanbieder die reclame maakte met gratis internetverbindingen. Per dag meldden zich honderden, soms duizenden klanten aan.

Zijn faam bleef stijgen. Vorig najaar bracht hij ongeveer een kwart van Tiscali naar de beurs. Zijn aandeelhouders (onder wie heel het personeel, want iedereen krijgt aandelen) waren buitengewoon gelukkig. De openingsprijs was veertig euro per aandeel en op een gegeven moment stond Tiscali op 1200 euro. De nieuwkomer uit Sardinië stak zelfs Fiats erepresident Gianni Agnelli naar de kroon.

Op papier is de zwijgzame, sobere zoon van een kruidenier uit Sardinië een van de rijkste mannen van Italië geworden. Hij had zelf bijna 65 procent van de aandelen Tiscali gehouden. Bijna 10 procent is verkocht aan de houdstermaatschappij Kiwi van Elserino Piol, een andere betrekkelijke nieuwkomer op het Italiaanse economische toneel.

Het Amerikaanse weekblad Business Week riep Soru deze zomer uit tot een van de vijftig Europese sterren van de toekomst. Hij heeft visie en wilskracht. Dat laatste blijkt uit de bliksemcarriere die hij heeft gemaakt in een land waar nieuwkomers bijzonder moeilijk een plaats kunnen vinden en gevestigde belangen echte open concurrentie tegenhouden. En zijn visie is simpel: integratie van vaste telefonie en Internet, op Europese schaal, betaald via advertenties.

,,In Europa zullen er de komende jaren niet meer dan drie, maximaal vier grote Internet-providers zijn,'' zei Soru gisteren. ,,Al de andere zullen moeite hebben te overleven. In deze optiek worden wij, dank zij World Online, de nummer twee van het continent, met 6,1 miljoen abonnees in vijftien landen.''

Soru had een partner nodig om deze ambitie te realiseren. Gesprekken met het Franse LibertySurf mislukten. Veel andere bedrijven vielen af omdat zij worden gecontroleerd door bestaande telecommunicatiebedrijven. Dan zou de onafhankelijkheid waar Soru zo op staat, in gevaar komen. En World Online was aantrekkelijk omdat zij niet alleen eenzelfde soort filosofie had, maar ook behoorlijk wat cash. En Soru heeft geld nodig, veel geld, om zijn expansieplannen te kunnen financieren.

Voor zijn investeringen in een Europees netwerk van glasfiber heeft Tiscali deze zomer obligaties moeten uitgeven voor 150 miljoen euro, tegen een ongunstige rente. Ook al zit Tiscali nog niet in de mobiele telefonie, het bedrijf doet wel mee in de veiling om de UMTS-frequenties.

Soru heeft geprotesteerd dat de gekozen vorm in het nadeel is van nieuwkomers. Hij wijst erop dat bestaande telefoonbedrijven en tv-zenders in het voordeel zijn. Die hebben voor een relatief laag bedrag een gsm- of een zendfrequentie toegewezen gekregen, en kunnen de winsten die zij hiermee maken, gebruiken om tegen elkaar op te bieden in de strijd om de UMTS-frequenties.

In de strijd om de UMTS-frequenties zit Tiscali in het consortium Andala. Dat wordt gecontroleerd door Hutchison Whampoa. Andere partners zijn de grote bank San Paolo-IMI en de houdstermaatschappij CIR van Carlo De Benedetti.

Soru denkt in de tweede helft van volgend jaar winst te gaan maken. In de reacties vanmorgen in de Italiaanse kranten worden hier en daar vraagtekens gezet achter de financiële mogelijkheden van Tiscali.

Maar het applaus overheerst. La Repubblica constateert: ,,Dit is de grootste overname die ooit door een Italiaans bedrijf in het buitenland is gedaan.'' En veel aandacht krijgt ook een belofte van Soru: ,,World Online is een belangrijke operatie, maar het zal zeker niet de laatste zijn. Wij zijn al weer aan het nadenken aan andere aankopen.''