Besluit tot versterking vredestaak VN

De leiders van de VN-Veiligheidsraad hebben gisteren besloten de vredeshandhaving door de VN te hervormen, en een krachtiger en beter gefinancierde eenheid op te zetten die sneller kan reageren op conflicten.

Alle leiders van de vijftien landen in de raad spraken tijdens een speciale zitting, die werd gehouden tijdens de driedaagse Millennium Top van de VN. In een resolutie bepleitten zij de ,,centrale rol van de Verenigde Naties in vredeshandhaving te versterken, vooral in Afrika''. Zij deden dit in de geest van de commissie-Brahimi, die twee weken geleden een pakket aanbevelingen presenteerde voor krachtiger vredesmissies.

De deskundigen adviseerden onder andere een ingrijpende hervorming van de afdeling VN-vredeshandhaving in New York, die als een ministerie van Defensie zou moeten gaan werken, met meer commandanten om snel operaties te organiseren, en op afroep beschikbare brigades. Sneller uitrukken, duidelijke en geloofwaardige mandaten, betere training en materieel zijn de trefwoorden in de resolutie. De resolutie is vooral een wilsuiting en vermeldt geen financiële regelingen.

De Amerikaanse president Clinton zei dat de definitie van vrede en veiligheid moet worden uitgebreid, met ,,agressieve preventie'' van aids, vermindering van armoede en beter onderwijs voor iedereen. ,,Als wij niet het hoofd bieden aan de ijzeren koppeling tussen uitsluiting en oorlog, zullen wij nooit in staat zijn de vrede te scheppen, waarvan de oprichters van de VN droomden'', zei Clinton. Premier Kok vond dat meer gedaan moet worden aan ,,conflictpreventie om menselijk lijden te vermijden en om de enorme kosten te besparen van militaire actie en het wederopbouwen van samenlevingen''.

De speciale resolutie van de Veiligheidsraad is opgesteld naar aanleiding van vroegere debacles als Bosnië en Rwanda en huidige Afrikaanse conflicten als Sierra Leone, Congo en Eritrea-Ethiopië. De VN hebben nu veertien vredesoperaties, met in totaal 37.000 politiemensen en militairen te velde, en een jaarlijkse kostenpost van 2,2 miljard dollar.

De leden van de Veiligheidsraad bleken gisteren opnieuw – verdeeld over de vraag wanneer de VN geweld mogen aanwenden bij massale schendingen van de rechten van de mens. De Russische president Poetin en de Chinese president Jiang Zemin keerden zich ingrijpen van buitenaf ,,in de interne zaken van andere landen''. Zonder de NAVO-operatie in Kosovo van vorig jaar met zoveel woorden te noemen, hekelden zij ,,het passeren van de Veiligheidsraad'', zoals de NAVO toen deed om de verdeelde raad te omzeilen.