Van Aartsen houdt vast aan sancties tegen Irak

Nederland heeft als lid van de Veiligheidsraad van de VN directer te maken met de grote internationale kwesties, zoals met de sancties tegen Irak.

De grote vraag gisteren tijdens een debat tussen de Tweede Kamer en minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) was of het zin heeft de nu al zo'n tien jaar durende economische sancties tegen Irak in hun huidige vorm te handhaven. Nee, vonden PvdA, D66, GroenLinks en SP. De sancties hebben de economie van Irak volledig ontwricht en de burgerbevolking zwaar getroffen. De kindersterfte is er angstwekkend hoog.

Ondanks de sancties zit het regime van Saddam Hussein bovendien nog altijd stevig in het zadel en ziet het kans grote sommen gelds te steken in nieuwe paleizen en wellicht ook in nieuwe bewapening. De wapeninspecteurs van de VN hebben al weer geruime tijd geen toegang gekregen tot Irak.

Het is daarom de hoogste tijd voor ,,intelligentere sancties'', betoogden het Kamerlid Koenders (PvdA) en zijn collega Hoekema (D66). Hun collega's Vos (GroenLinks) en Marijnissen (SP) pleitten er zelfs voor de economische sancties maar helemaal op te heffen.

Minister Van Aartsen gaf toe dat het kabinet worstelt met de balans tussen humanitaire overwegingen en het tegenwerken van de meedogenloze Saddam. Hij voelt er vooralsnog niets voor het beleid te wijzigen. Daarbij wees hij erop dat de sancties tot dusverre in elk geval hebben bereikt dat Saddam Hussein niet op grote schaal nieuwe massavernietigingswapens heeft kunnen aanschaffen. Dat is de stabiliteit in de regio zeer ten goede gekomen.

Ook herinnerde Van Aartsen de Kamer er aan dat de Veiligheidsraad het bewind van Saddam al sinds 1991 onder bepaalde voorwaarden humanitaire hulp aanbiedt voor de burgerbevolking. Het is vaak Saddam Hussein zelf die dit met een beroep op de Iraakse soevereiniteit hooghartig van de hand wijst, waarbij hij geheel voorbijgaat aan de noden van zijn eigen bevolking.

De minister kreeg onder meer bijval van zijn VVD-partijgenoot Wilders. ,,Waarom denkt u dat Saddam wél zal meewerken als we hem belonen voor zijn gedrag door de sancties op te heffen'', vroeg hij de voorstanders van wijzigingen in de sancties. Dezen bleven hem het antwoord daarop schuldig. Ook Verhagen (CDA) en de kleine christelijke partijen schaarden zich aan de zijde van de minister en de VVD.

Koenders wierp Van Aartsen en anderen voor de voeten dat ze de zaak over tien jaar wellicht weer zullen moeten bespreken als het sanctiebeleid niet verandert, met alle ellendige gevolgen voor de Iraakse burgers vandien. Ook daarop bleven de aangesprokenen het antwoord schuldig.