HISTORISCH GOUD

Bij de Olympische Spelen gaan de sporters niet alleen met hun tegenstanders het gevecht aan. Ook de arbiters raken soms direct in de strijd verwikkeld.

Bloedig duel

In het schermtoernooi van de Spelen van Parijs (1924) sloeg de olympische geest sidderend op de vlucht. In de finale voor floretequipes tussen Italië en Frankrijk maakte de Italiaan Boni zich buitengewoon kwaad op de Hongaarse hoofdscheidsrechter Kovacs omdat die een twijfelachtige treffer van zijn tegenstander Gaudin had goedgekeurd. Boni wierp de Hongaar woorden naar het hoofd waar, zo werd gezegd, zelfs in mafiakringen van opgekeken zou zijn. Kovacs eiste via de jury d'appel excuses van de Italiaan, maar die ontkende alles. Kovacs had een getuige van het voorval: de Italiaanse coach van de Hongaarse ploeg, Italo Santelli. Deze bevestigde wat Boni er allemaal had uitgegooid. Daarop trok Italië zich terug. Frankrijk werd olympisch kampioen.

Thuisgekomen liet de Italiaanse ploeg zich uitermate beledigend uit over Santelli en die nam dat niet. Hij daagde de Italiaanse olympische coach Contronei uit voor een duel. Santelli was echter al 60 jaar oud en zijn zoon, de 27-jarige Giorgio, eiste het recht op om de eer van zijn vader te verdedigen. Aldus geschiedde. De sfeer was niet langer geschikt voor de floret, de heren bevochten elkaar met de sabel. Giorgio verwondde Contronei hevig aan het hoofd, waarop artsen tussenbeide kwamen en het duel voor beëindigd verklaarden.

Maar daarmee waren we er nog niet in 1924. In het individuele sabeltoernooi drongen onder anderen vier Italianen door tot de finalepoule. Van hen was Puliti de sterkste. Maar hij won zo gemakkelijk van zijn landgenoten dat de juryleden, waaronder weer die verdraaide Kovacs, openlijk verklaarden dat de andere Italianen geen serieuze tegenstand hadden geboden. Puliti was zo woest over die beschuldiging dat hij aanstalten maakte Kovacs aan te vliegen. Dat werd met enige kracht verhinderd. De Italiaan zag zich vervolgens gediskwalificeerd. Puliti's landgenoten verklaarden zich solidair met hem en verlieten eveneens het strijdperk. Een paar dagen daarna kwamen Puliti en Kovacs elkaar op straat tegen. Het werd weer een ruzie van jewelste. De klap die de Italiaan Kovacs al in het toernooi had willen geven, verkocht hij hem nu. Hier moest uiteraard een officieel duel op volgen. De Spelen werden zo officieus nog even voortgezet. Onder grote belangstelling bevochten de twee elkaar een uur lang met zwaarden. Beiden liepen zulke heftige verwondingen op dat toeschouwers er een eind aan moesten maken. Het slot was olympisch: ze gaven elkaar, hevig bloedend, de hand.

Strijd rond finish

Bij de Spelen van Rome in 1960 tikten de Australiër John Devitt en de Amerikaan Lance Larson in de finale 100 m vrije slag vrijwel gelijktijdig aan. Devitt deed dat in baan 3 boven water, Larson in baan 4 onder water. In die dagen moest het menselijk oog nog de aankomst bepalen. Van de drie kamprechters die over de eerste plaats beslisten, zagen er twee Devitt als eerste en één Larson. Maar van de drie kamprechters die over de tweede plaats gingen, zagen er twee Devitt als tweede en één Larson. De tijdwaarnemers, die in tegenstelling tot de kamprechters bovenop de finish zaten, noteerden voor Larson 55.0, 55.1, 55.1 en voor Devitt 55.2, 55.2, 55.2. Zij hadden kunnen constateren wat een deel van de kamprechters aan de zijkant van het bad blijkbaar was ontgaan, namelijk dat Larson onder water had aangetikt. De voorzitter-kamprechter, de Zweed Rumströmer, hakte de knoop door. Rumströmer gaf Devitt de overwinning en Larson de tweede plaats. Aan het werk van de tijdwaarnemers had hij geen boodschap. De tijden van Larson werden door hem geschrapt. Voor beide zwemmers bepaalde hij de tijd op 55.2.

Daarmee was het verhaal niet uit. Elektronische finishregistratie was er bij deze wedstrijd al wel, maar had slechts officieuze status. Het gaf voor Larson 55.10 en voor Devitt 55.16 aan. Voorts was er een apparaat dat de finish op stroken papier vastlegde. Het registreerde Larson als eerste. Rumströmer weigerde die apparatuur te raadplegen.

Nog jarenlang probeerden de Amerikanen de rare en onbevredigende gang van zaken in behandeling te krijgen bij het bestuur van de Wereldzwemfederatie (FINA). Dat wilde er echter geen woord meer aan vuil maken. Bij de volgende Spelen werden de aankomsten officieel elektronisch vastgelegd.