Vaticaan: alleen katholieke kerk heeft waarheid in pacht

In een harde verklaring die de dialoog met andere godsdiensten bemoeilijkt, zegt het Vaticaan dat het rooms-katholicisme het enige ware geloof is. Rome levert felle kritiek op theologen die stellen dat de verschillende godsdiensten op hetzelfde niveau staan.

,,De waarheid van het geloof vermindert niet het oprechte respect dat de Kerk heeft voor de andere religies in de wereld, maar sluit tegelijkertijd een religieus relativisme uit dat leidt tot de overtuiging dat `de ene godsdienst net zo goed is als de andere''', zo staat in een document dat gisteren is gepubliceerd door de Congregatie voor de Geloofsleer.

In 36 pagina's zet kardinaal Joseph Ratzinger hierin, met de instemming van de paus, uiteen dat alleen de katholieke kerk de volle waarheid in pacht heeft. Het document heeft als titel: ,,De Heer Jezus: over de Uniekheid en de reddende Universaliteit van Jezus Christus en de Kerk.'' De Kerk, dat is de rooms-katholieke kerk, want bij het volle geloof horen volgens Ratzinger onder andere het nieuwe testament en het geloof in Jezus, en het afwijzen van een scheiding tussen het rijk van God en de kerk.

Ratzinger schrijft in de inleiding dat deze verklaring een reactie is op ,,de enorme en snelle verspreiding van de relativistische en pluralistische mentaliteit''. Op een persconferentie gisteren zei hij ter toelichting, zonder namen te noemen, dat sommige theologen de principes van tolerantie en wederzijds respect die voortkomen uit het Tweede Vaticaanse Concilie (1962-65), manipuleren en op een verkeerde manier uitwerken.

Andere religies kennen soms wel een deel van de geloofswaarheid, zo staat in `De Heer Jezus'. ,,Maar de gelovigen moeten belijden dat er een historische continuïteit bestaat tussen de Kerk die door Christus is opgericht en de Katholieke Kerk.''

Van verschillende zijden is geïrriteerd gereageerd op deze verklaring, die moeilijk te rijmen is met de oproepen van paus Johannes Paulus II voor meer dialoog tussen de christelijke kerken onderling en tussen de grote monotheïstische godsdiensten. De Wereldraad van Kerken in Genève zei dat het ,,een tragedie'' zou zijn als de toenadering tussen verschillende religies van de afgelopen honderd jaar lijdt onder claims over ,,het gezag of de status'' van een van de kerken. ,,Alle kerken hebben veel gewonnen bij de recente toetreding van de roomskatholieke kerk tot de oecumenische beweging'', zei dominee Tom Best, lid van de Wereldraad van Kerken. ,,Wat een verlies zou het zijn als onze gesprekken worden gehinderd of zelfs beschadigd door een taal die verdere discussie uitsluit.''

,,Kardinaal Ratzinger kan alle verbale acrobatiek uitvoeren die hij wil'', zei Amos Luzzatto, leider van de Italiaanse Unie van Joodse Gemeenschappen. ,,Maar als hij zegt dat de enige mogelijke redding komt door Jezus Christus, sluit ons dat dan niet uit van elke dialoog?''

SAMENVATTING: www.nrc.nl/Doc