Gergjev zweept zijn orkest op tot een zwoele dans

Na de spectaculaire uitvoering van Wagners Parsifal onder leiding van Simon Rattle op zondagavond, besloot het Rotterdams Philharmonisch orkest gisteravond de mini-tournee naar de Londense Royal Albert Hall met een concert onder leiding van chef-dirigent Valery Gergjev.

Gergjev was deze zomer veel in Londen, waar een reeks door hem geleide voorstellingen van zijn St. Petersburgse Kirov Opera in Covent Garden zijn populariteit tot grote hoogte deed stijgen. Zelfs de `Queen Mum' vierde haar honderdste verjaardag met een uitje naar het Kirov Ballet, waarbij Gergjev Sheherazade van Rimski Korsakov dirigeerde.

Dat Gergjev ook dirigent is van het Rotterdams Pilharmonisch orkest is in Engeland minder bekend. Toch was het concert gisteravond al een maand uitverkocht en oogde de ruime staanplaats-arena voor het podium beduidend voller dan bij Parsifal.

Het programma bood werken die in Rotterdam in het vorige seizoen al op het programma stonden. De Vijfde symfonie van Prokofjev werd ook al in Japan gespeeld en het Pianoconcert van Grieg werd met Jean-Yves Thibaudet vastgelegd op de nu verschenen cd.

In vergelijking met de trillende luchtverschuivingen die Rattle zondag in Parsifal realiseerde, begon dit tweede concert weinig betoverend. Thibaudet soleerde dan wel met veel fijnzinnigheid en Gergjev ging het orkest hoorbaar snuivend voor in een dramatisch geladen uitwerking van de melodiek, maar Griegs monumentaliteit lijkt Thibaudet vreemd. In lyrische passages overtuigden zijn vlinderend, vederlicht en streelzacht spel, maar waar Griegs melodische opzet vraagt om breedte en weidse huivering, was Thibaudets spel te lucide voor een werkelijk overtuigende muzikale donderkracht.

Een magmahaard van borrelende klank moet ook aan de voet liggen van Prokofjevs Vijfde symfonie, waarin de componist de `grootheid van de menselijke geest' wilde uitdrukken. Onder Gergjevs leiding dwarrelde de grootheid uit het orkest omhoog met een zwierige levendigheid, beteugeld door een beheerste subtiliteit, die verried dat het orkest dit werk tot in de finesses beheerst. Met die technische perfectie als basis zweepte Gergjev het Allegro marcato op tot een zwoele dans, overlopend in de onderhuids ademende onheilspellendheid van het derde deel en de filmische exuberantie van het slotdeel.

Net als zondagavond met Rattle oogstte het Rotterdamse orkest gestampte en gebrulde bijval. Rattle's visie op Parsifal werd in de Engelse kranten gisteravond niet unaniem juichend ontvangen. Naast een zeer lovende bespreking in The Daily Telegraph beloonde de Evening Standard het concert met slechts één ster (`goed'), vanwege de `weliswaar magische, maar niet sensuele orkestklank'.

Het Rotterdams Philharmonisch orkest is inmiddels weer terug in eigen stad. Gergjev is vrijdag weer te gast in de Albert Hall en dirigeert dan het World Orchestra for Peace in de Zevende symfonie van Sjostakovitsj. Datzelfde werk dirigeert hij bij zijn terugkeer in Rotterdam op 22 september, in een nu al uitverkochte Doelenzaal.

Concert: Rotterdams Philharmonisch orkest o.l.v. Valery Gergjev m.m.v. Jean-Yves Thibaudet. Werken van Skrjabin, Prokofjev en Grieg. Gehoord: 4/9 Royal Albert Hall Londen.